Bebek işçi Bebek işçi
Bebek işçi başlığını görenler hemen “Bu da nereden çıktı?” diyecekler. Ülkemizde bebek işçi var mı? Güzel sanatlar dalında, evet bebek işçimiz var. Dizilerde, sinema... Bebek işçi

Bebek işçi başlığını görenler hemen “Bu da nereden çıktı?” diyecekler.

Ülkemizde bebek işçi var mı?

Güzel sanatlar dalında, evet bebek işçimiz var. Dizilerde, sinema filmlerinde bebek oyuncular yer alıyor.

Bu sektörden dolayı bebek işçi denir.

4857/71-6. Fıkrası :

‘’(Ek fıkra: 4/4/2015-6645/38 md.) Sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinin kapsamı, bu faaliyetlerde çalışacak çocuklara çalışma izni verilmesi, yaş grupları ve faaliyet türlerine göre çalışma ve dinlenme süreleri ile çalışma ortamı ve şartları, ücretin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.’’

2018 Başbakanlık Genelgesine rağmen, 3 yıllık sürede kanunda belirtilen yönetmelik hali hazırda yayınlanmamıştır.

Yönetmelikte özellikle çalışma yaşı, çalışma süreleri, izin, çalışma yasağı, kanuni temsilcilerin sorumluluğu, çocuk işçilerin yasal haklarını koruyacak üst kurul düzeyinde düzenleme, ücret alacaklarının korunması, sözleşmelerin hukuki boyutu, çocukların yasal kanunlar korunması, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik hakları da ele alınmalıdır.

Kültür, sanat ve reklam faaliyetleri denildiğinde çocuk yaşı sıfıra kadar inebiliyor.

Özellikle bu alanda çalışacak çocuklar için Bakanlığın görüşü alınarak, hukuki yardım da verilerek bağlayıcı tip sözleşmelere yer verilmesi gerekir.

Çocukların yaşına göre reklam, dizi filmlerde, tiyatro ve görsel sanatlarda yaşına uygun süre uygulanmalıdır.

Çalışma süresinde iş verilmesi, dinlenme süreleri de dikkate alınarak azami ve asgari çalışma sürelerine göre düzenleme yapılmalıdır.

Hafta tatili, genel tatil ve ulusal bayram günlerinde çalışma var ise artırımlı ücret ödenmesine yer verilmelidir.

Çocukların ücreti korunmalı, adlarına açılan banka hesaplarına yatırılmalı,18 yaşına geldiklerinde bu paralar kendilerine belirlenen oranlarda ödenmelidir.

Çocuklar fiziksel, zihinsel, psikolojik ve ahlaki gelişimlerine zarar vermeyen, eğitimlerini aksatmayacak, sağlık ve güvenlik açısından risk içermeyen koşullarda çalıştırılmalıdır.

Çocuk oyuncuların çalıştırıldığı setlerde 6331 sayılı Kanunun olmazsa olmaz kurallarına göre düzenlemelere ihtiyaç vardır.

 

Risk değerlendirmesi işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmalardır.

Yapımcı firmalar ve ajanslar çocuk oyuncuların rol alacağı setlerde özellikle risk analizlerinin değerlendirilmesi gerekir.

Küçük çocukların sağlık koşullarının tehlike altına girmemesi adına sağlık raporları aranmalıdır.

Özellikle alerji ve astım koşullarını taşıyan toz, hava kirliliği, duman, eşyalar  gibi ortam analizleri yapılmalıdır.

Sette sağlık ekibi bulundurulmalı ya da ilk yardım sertifika eğitimi almış elemanlar çalıştırılmalıdır.

Çekim yapılmadan önce set ortamı risklere karşı gözden geçirilmeli elektrik, ışık ve tesisatta kaçak olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Çocukların oynatılacağı dizilerde şiddet ve korku sahnelerinde yer verilmemeli, ruhsal yapılarını bozacak sahnelerde rol oynatılmamaları, içkili ve sigara dumanın yoğun ortamlarda çekim yapılmamalıdır.

Çocuk oyuncular için ayrı bir giyinme odasının, karavanın temin edilmesi, sette ulaşım aracı temin edilmesi gerekir.

Son yıllarda dizi sektöründe çocuk çalışan sayısındaki artışa göre işverenler çalışma şart ve koşullarını işyeri düzenlerini onların çalışma koşullarına uygun hale getirmeli, kanuni temsilcilerinin bilgilendirmeli, setlerde işyeri hekimi, sağlık görevlisi, iş güvenliği uzmanı, mühendisi ve teknik elemanları bulundurması gerekir.

Güzel sanatlar alanında sıfır yaş dahil çocukların bir işveren nezdinde çalıştırılması halinde başta 4857/71’inci maddesi 6.fıkrasına göre dikkat edilmesi, konuyla ilgili henüz yönetmelik yayınlanmasa da Kanununa aykırı çocuk işçilerin çalıştırılmaması, 6331 sayılı Kanunun hükümlerine uyulması yanında 5510 sayılı SS ve GSS Kanunun esaslarına dikkat edilmesi gerekiyor.

Çocuklar fiziksel, zihinsel, psikolojik ve ahlaki gelişimlerine zarar vermeyen, eğitimlerini aksatmayacak, sağlık ve güvenlik açısından risk içermeyen koşullarda çalıştırılmalıdır.