Mobil haberleşme, 5809 Elektronik Haberleşme Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanunun amacı; elektronik haberleşme sektöründe düzenleme/denetleme yoluyla etkin rekabetin kurulması, tüketici haklarının gözetilmesi, ülke genelinde hizmetlerin yaygınlaştırılması, kaynakların etkin ve verimli kullanılması, haberleşme alt yapı, şebeke ve hizmet alanında teknolojik gelişimin ve yeni yatırımların teşvik edilmesi ve bunlara ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Elektronik haberleşme hizmetlerinin yürütülmesi ve elektronik haberleşme alt yapı ve şebekesinin tesisi ve işletilmesi ile her türlü elektronik haberleşme cihaz ve sistemlerinin imali, ithali, satışı, kurulması, işletilmesi, frekans dahil kıt kaynakların planlaması ve tahsisi ile bu konulara ilişkin düzenleme, yetkilendirme, denetleme ve uzlaştırma faaliyetlerinin yürütülmesi bu Kanuna tabidir.
İlgili Kanunda; kişilerin bilgi ve iradesi dışında abonelik kurulması, elektronik kimlik bilgisine sahip araçlar için kayıt yapılması/yaptırılması, bu amaçla gerçeğe uygun olmayan belge düzenlenmesi, belgede değişiklik yapılması ve kullanılması suç olarak düzenlenmiştir.
Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinmekte olup, 7571 sayılı kanun olarak, 25 Aralık 2025 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 11. Yargı Paketi’nde, açılmış ancak güncelliğini yitirmiş abonelikleri çözüme kavuşturma, özellikle kurumlara ve yabancı uyruklulara ilişkin abonelikler ile atıl kalan hatlar veya bu hatlarla işlenen suçlarla mücadele edilebilmesi amaçlanmıştır. Elektronik haberleşme yasasına geçici bir madde eklenmek suretiyle konu çözülmeye çalışılmaktadır. Buna göre;
YABANCI UYRUKLU
Mobil haberleşme hizmeti sunan işletmeciler nezdinde tutulan yabancı uyruklu gerçek kişilere ait abonelik kayıtlarının bu maddeyi ihdas eden Kanunla 50. maddede yapılan değişikliklere uygun hale getirilmesi amacıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yabancı uyruklu gerçek kişiler, abonelik kayıtlarını güncellemek için ilgili işletmeciye başvurmak zorundadır. Kurum tarafından bu süre altı ay daha uzatılabilecektir. Başvuru üzerine ilgili işletmecilerce abonelik kayıtları, yapılan değişikliklere uygun hale getirilir.
Abonelik kayıtlarını güncellemek için ilgili işletmeciye başvurmayan veya kimliği teyit edilemeyen yabancı uyruklu gerçek kişilere ait mobil haberleşme hatlarının elektronik haberleşme şebekesiyle bağlantısı, birinci fıkraya göre abonelere verilen başvuru süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde ilgili işletmeci tarafından kesilecektir. Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, gerçek veya tüzel bir kişi adına açılabilecek hat sayısı ile aynı cihazla belirli süre içinde kullanılabilecek hat sayısını ve yabancı uyruklu kişilere özgü numara tahsisi ve kullanımına ilişkin usul ve esasları bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımından itibaren altı ay içinde belirleyecektir. Adına Kurumun belirlediği sayıdan fazla abonelik kaydı bulunan gerçek veya tüzel kişilere, fazla olan mobil haberleşme hattını kullanıma kapatması veya devretmesi için dördüncü fıkra uyarınca Kurum tarafından yapılacak belirleme tarihinden itibaren altı ay süre tanınır. Kurum tarafından bu süre altı ay daha uzatılabilir. Bu süre içinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilere ait fazla hatların elektronik haberleşme şebekesiyle bağlantısı, en eski tarihli abonelikler korunmak suretiyle ilgili işletmeci tarafından kesilecektir. Söz konusu yükümlülükleri yerine getirmeyen mobil haberleşme hizmeti sunan işletmecilere, her bir mobil hat aboneliği başına Kurum tarafından yirmi bin Türk Lirası idari para cezası verilecektir. İlgili işlemlerin uygulanması nedeniyle mobil haberleşme hatlarının devri veya kapatılması durumunda vergi, resim, harç, cezai şart, cayma bedeli ve benzeri yükümlülükler uygulanmayacaktır.
Arabulucu Avukat - Nurdan Heris