ABD’nin California eyaletindeki Livermore şehrinde, 1901 yılından bu yana neredeyse hiç sönmeden yanmakta olan bir ampul, dünyanın ilgisini çekmeye devam ediyor. “Yüzüncü Yıl Işığı” olarak bilinen ampul, Guinness Rekorlar Kitabı’na dünyanın en uzun süre yanan lambası olarak geçti. Tarih boyunca yalnızca birkaç kez kısa süreliğine sönen bu ampul, modern teknolojide benzersiz bir dayanıklılık örneği olarak gösteriliyor.
Livermore İtfaiye İstasyonu No.6 binasında halen yanmakta olan ampul, yılda binlerce ziyaretçi tarafından görülüyor ve internet üzerinden de canlı izlenebiliyor. 4 watt’lık düşük enerji tüketimine sahip olan ampul, enerji verimliliği ve uzun ömrüyle dikkat çekiyor. Günümüzde sıradan bir ampulün ömrü ortalama 1.000 saat civarındayken, bu ampul 1 milyondan fazla saat boyunca ışık vermeyi başardı.
Uzmanlar, ampulün bu kadar uzun ömürlü olmasının sebebini üretim tekniğine bağlıyor. 2008 ve 2009 yıllarında yapılan araştırmalarda, ampulün filamanlarının günümüz ampullerine göre yaklaşık 8 kat daha kalın olduğu ve büyük olasılıkla karbondan üretildiği tespit edildi. Bu kalın filamanlar, ısındıkça ışık kalitesini artırarak, ampulün dayanıklılığını yükseltiyor.
Prof. Deborah Katz, modern ampuller ısındıkça iletkenlerin verim kaybına uğradığını, ancak bu eski Shelby ampulünde iletkenlerin ısındıkça ışık yayma kapasitesini artırdığını belirtti. Bu durum, ampulün sıradışı ömrünü açıklayan en güçlü ihtimallerden biri olarak değerlendiriliyor.
125 yıldır yanmaya devam eden ampul, “planlı eskitme” tartışmalarına da adeta meydan okuyor. Teknolojinin bilinçli olarak kısa ömürlü tasarlandığı iddiaları gündemdeyken, bu ampul üretim anlayışının ne kadar farklı olduğunu gözler önüne seriyor.
İtfaiye istasyonunun tavanında sessizce ışık veren ampul, yalnızca bir aydınlatma aracı değil; aynı zamanda tarih, mühendislik ve dayanıklılığın yaşayan bir simgesi haline geldi. Dünyanın dört bir yanından insanlar bu küçük ampulün büyüsünü görmek için Livermore’a geliyor veya internet üzerinden canlı yayını takip ediyor.
Bilim insanları ve mühendisler, ampulün sırrını çözmeye çalışsa da, 125 yıldır yanmayı başarması hâlâ büyük bir merak konusu. Işığın enerjiyi verimli kullanışı ve filaman yapısı, modern ampullere ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
Tarih boyunca yüzlerce nesil tarafından görülen ve her geçen yıl daha da değerlenen bu ampul, hem tarih hem de teknoloji meraklıları için bir cazibe merkezi hâline geldi. Işıkla dolu bu küçük cihaz, sıradan bir ampulün çok ötesinde bir hikaye anlatıyor.
(MYNET)