Tahıl sevkiyatı anlaşması sona erdi. Kış yaklaşıyor. Zorlu bir kış geçirmemek için Avrupa gaz derdine düştü. İşte bakın tam burada, tahıl sevkiyatı, AB gaz satışlarında Türkiye nin coğrafi durumu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde yapılacak toplantılar ön plana çıkmaya başladı. Putin’in son Türkiye ziyareti ve Erdoğan ile görüşmesi özellikle gaz satışlarını Türkiye üzerinden yapması ön plana çıkaracağı öngörülüyor.
Rusya doğalgaz ihracatında Avrupa’nın boşluğunu telafi etmekte zorlanıyor. Rusya, doğalgaz ihracatında en büyük müşterisi Avrupa’yı önemli oranda kaybederken, söz konusu sevkiyatları Asya pazarlarına yönlendirilebilmek için milyarlarca dolar yatırıma ve uluslararası ortaklara ihtiyaç duyuyor. Ukrayna’daki savaşın başlamasının ardından ise Rusya’nın boru hatları üzerinden Avrupa’ya doğal gaz sevkiyatları hızla azalmaya başladı.
Putin, gaz ihracatımızı hızla büyüyen güney ve doğu piyasalarına yönlendirmemiz önemlidir. Türkiye gaz merkezi olacak. Avrupa gazı Türkiye’den yaptığı sözleşmelerle temin edecek Türkiye tek yetkili olacak ” demişti…
Doğalgaz ihracatında Avrupa’ya önemli oranda bağımlı durumdaki Rusya’nın Asya’ya yönelik tek ihracat boru hattı Sibirya’nın Gücü ise tam kapasiteye henüz ulaşmadı. Tam kapasiteye ulaştığında Rusya’dan Çin’e bu hat üzerinden yılda 38 milyar metreküp doğal gaz sevk edilmesi planlanıyor. Söz konusu hacim savaş öncesinde Avrupa’ya gönderilen yılda ortalama 150 milyar metreküp gazın ancak yüzde 25’ine tekabül edebiliyor. Gazprom’un Çin’e yönelik planladığı ve Sibirya’nın batısında kalan gaz sahalarından faydalanmak istediği Sibirya’nın Gücü 2 boru hattının ise ancak 2030 faaliyete geçmesi bekleniyor.
Rusya’nın Avrupa’ya yönelik sevkiyatlarını doğudaki ülkelere yönlendirebilmesi için ülkesinin Batı bölgelerindeki doğal gaz altyapısıyla gerekli bağlantıların bulunmaması da bir başka sorun olarak ön plana çıkıyor. Rus uzmanlar, Türkiye’de bir doğal gaz merkezi kurulmasına yönelikti. Rusya Devlet Başkanı Putin, 12 Ekim’de, “Yakıt ve doğal gaz kaynaklarımız için ana rotayı Türkiye üzerinden sağlayarak, Avrupa için Türkiye’de doğal gaz merkezi kurulabiliriz” ifadesini kullanmıştı. Avrupa’nın kriz kaynaklı enerji faturası 1 trilyon dolara ulaştı. 2023’ün ilk 3 ayında Batı’nın enerji darboğazındaki direnci test edildi.
Türkiye’nin doğalgazda öncelikle kendi kaynaklarını geliştirmek üzere yürüttüğü arama ve sondaj çalışmalarını kararlılıkla sürdürmesi, kaya gazı rezervlerini de değerlendirecek adımları atması gerekiyor.
Avrupa’nın Türkiye ile iş birliği arayışının olacağı bir dönemi iyi değerlendirebilirsek Türkiye’nin bu coğrafyada bir enerji merkezi olma hedefini gerçekleştiririz. Türkiye’nin önemi artacak Rusya, doğalgazı kesmez.Diğer yandan Avrupa, gaz almama yönünde çaba sarf edecektir. Bu durumda Türkiye’nin önemi artacak. Birincisi, İsrail gazının Türkiye’ye gelmesi ve buradan da Avrupa’ya gitmesi söz konusu. İkincisi, Azerbaycan gazı zaten gelmekte. Üçüncüsü, Türkmen gazı gelecek. Dördüncüsü, İran’a uygulanan yaptırımlar kalkarsa İran’ın doğalgaz satma potansiyeli olabilir. Beşincisi Kuzey Irak doğalgazı…