Algeria, küresel enerji krizleri ve değişen jeopolitik dengelerin etkisiyle Akdeniz ve Afrika hattında etkisini artırıyor. Yaklaşık 4,5 trilyon metreküplük doğal gaz ve 12 milyar varillik petrol rezervine sahip olan ülke, özellikle Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’nın enerji tedarikinde öncelikli ortaklardan biri haline geldi. İtalya ve İspanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerinin enerji güvenliği açısından Cezayir’in öneminin arttığı belirtiliyor.
TÜRKİYE İLE İŞ BİRLİĞİ VURGUSU
Geçtiğimiz günlerde Recep Tayyip Erdoğan ile Abdelmadjid Tebboune huzurunda iki ülke arasında çeşitli anlaşmalar imzalandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Cezayir arasındaki ekonomik ilişkiler için "Cezayir ile ticaret hedefimiz 10 milyar dolar" ifadelerini kullandı.
“YENİ BİR AKDENİZ ENERJİ EKSENİ”
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Canan Tercan, Milliyet.com.tr’ye yaptığı değerlendirmede Cezayir’in son dönemdeki stratejik ağırlığına dikkat çekti. “Küresel düzenin yeniden şekillendiği, enerji rotalarının güvenliğinin egemenlik mücadelesine dönüştüğü günümüzde Cezayir, modern tarihinin en yüksek jeopolitik ağırlığına ulaşmıştı” ifadelerini kullanan Tercan, ülkenin enerji kapasitesinin yeni fırsatlar doğurduğunu söyledi. Tercan, Türkiye ile Cezayir arasındaki enerji hattına ilişkin şu “Cezayir gazının Türkiye’nin mevcut altyapısı üzerinden Güneydoğu Avrupa’ya taşınması fikri stratejik bir seçenek olmayı sürdürüyor; Cezayir’in enerji kapasitesi ile Türkiye’nin lojistik altyapısı birlikte yeni bir Akdeniz enerji ekseni oluşturma potansiyeli yüksek” değerlendirmesini yaptı.
ENERJİ TEDARİĞİNDE CEZAYİR ETKİSİ
Dr. Canan Tercan, Avrupa’nın enerji krizleri nedeniyle yönünü daha fazla Cezayir’e çevirdiğini söyledi. İtalya’nın, Transmed boru hattı üzerinden Cezayir’in en büyük ihracat ortaklarından biri haline geldiğini belirten Tercan, İspanya’nın da Medgaz hattı üzerinden önemli enerji tedariki sağladığını ifade etti. Fransa’nın ise geçmişte yaşanan siyasi gerilimlere rağmen LNG ve ham petrol ticaretini sürdürdüğü kaydedildi.
AFRİKA’DA DİPLOMATİK VE ASKERİ ETKİ
Cezayir’in Afrika Birliği içerisindeki etkisinin de arttığı belirtiliyor. Ülkenin, Afrika Birliği’ne en büyük finansal katkıyı sağlayan “Büyük Beşli” arasında yer aldığı ifade edilirken, Barış ve Güvenlik Konseyi’nde etkin rol üstlendiği kaydedildi. Tercan, Cezayir’in özellikle Fransa ve İsrail’in Afrika’daki etkisine karşı diplomatik denge politikası izlediğini söyledi.
TÜRKİYE-CEZAYİR SAVUNMA HATTI
Dr. Tercan, Türkiye ile Cezayir arasındaki savunma iş birliğinin bölgesel güvenlik açısından önem taşıdığını belirtti. "Afrika’nın en güçlü ordularından birine sahip olan Cezayir ile NATO’nun ikinci büyük askeri gücü ve savunma sanayisinde küresel bir öncü olan Türkiye arasındaki savunma iş birliğinin MEB’e evrilmesi bölgesel ticaret ve güvenliğin inşasında önemi büyüktür" ifadelerini kullandı. Tercan ayrıca, Libya merkezli Münhasır Ekonomik Bölge modelinin ilerleyen süreçte farklı ülkelerin katılımıyla genişleyebileceğini söyledi.
“DAHA BAĞIMLI HALE GELİYOR”
Canan Tercan, Avrupa’nın enerji arzı için Cezayir’e, güvenlik ve enerji rotalarının yönetimi için ise Türkiye’ye daha bağımlı hale geldiğini ifade etti. “Avrupa Birliği için bu iki devlet, artık sınırda bekleyen sıradan tedarikçiler değil, kıtanın savunma ve enerji güvenliğinin birincil belirleyicileridir” değerlendirmesinde bulundu.
