Hatice KÖYLÜ-EGETELGRAF/ İzmir Balçova’da bulunan Agamemnon Ilıcaları, MÖ 1200’lü yıllara uzanan mitolojik anlatılar, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemindeki kullanımıyla kentin en köklü termal mirasları arasında yer alıyor.
TERMAL SUYUN KULLANIMI MİTOLOJİYE DAYANDIRILIYOR
Agamemnon Ilıcaları’nın ne zaman ve hangi amaçla kullanılmaya başlandığına ilişkin farklı mitler ve tarihsel bilgiler bulunuyor. İlk anlatılar, Truva Savaşı’nın ünlü komutanı Agamemnon’a ve MÖ 1200’lü yıllara kadar uzanıyor.
TRUVA SAVAŞI DÖNEMİNDE ŞİFASI KEŞFEDİLİYOR
Milattan Önce 1200 yıllarında Truva Savaşı sırasında Agamemnon’un, yaralı askerlerini savaş alanına en yakın bölge olan ve günümüzde Balçova olarak bilinen alana gönderdiği aktarılıyor. Askerlerin kısa sürede iyileşerek geri dönmesi üzerine kaplıca sularının şifalı olduğu fark ediliyor.
Bir diğer rivayete göre ise yüzü ve vücudu yaralarla kaplı olan Agamemnon’un kızı, bu sularda yıkanarak iyileşiyor ve güzelleşiyor. Bu gelişme üzerine bölge, tarihte “Agamemnon Kaplıcaları” adıyla anılmaya başlıyor.
TARİHSEL SÜREÇTE YAPILAR İNŞA EDİLİYOR
Zamanla bölgede dönemin koşullarına uygun hamamlar, kapalı hücreler, mikroptan arınma yapıları ile çamur ve su havuzları inşa ediliyor. Agamemnon Kaplıcaları, uzun yıllar boyunca şifa merkezi olarak kullanılıyor.
DOĞU ROMA DÖNEMİNDE İHMAL EDİLİYOR
Milattan sonra özellikle Doğu Roma İmparatorluğu dönemlerinde, Hıristiyanlığın bedene yönelik olumsuz yaklaşımı nedeniyle yıkanma ve vücut temizliği günah sayılıyor. Bu anlayışın etkisiyle Agamemnon Kaplıcaları da diğer kaplıcalar gibi ihmal edilerek harap hale geliyor.
OSMANLI DÖNEMİNDE YENİDEN CANLANDIRILIYOR
1415 yılında Osmanlılar tarafından İzmir’in alınmasının ardından kaplıcalar eski önemine kavuşuyor. Agamemnon Kaplıcaları, diğer ılıcalar ve içmelerle birlikte onarılarak yeniden şifa kaynağı olarak kullanılmaya başlanıyor.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE TESİSLER GELİŞTİRİLİYOR
Cumhuriyet döneminde yöneticilerin desteğiyle Agamemnon Kaplıcaları gelişimini sürdürüyor. İl Özel İdaresi’ne bağlı olarak 1980’li yıllarda banyolar ve havuzlar yeniden yapılandırılıyor. Ardından otel bölümü ve Tedavi Merkezi açılarak tesisler, Balçova Termal Tesisleri adıyla sağlık ve turizmin hizmetine sunuluyor.
AGAMEMNON’UN KIZINA DAİR EFSANE
Anlatılan bir diğer efsaneye göre, Argos Kralı Agamemnon’un vücudu yaralarla kaplı olan kızı, ormanda yaşamaya bırakılıyor. Bir gölcüğün kıyısında ayaklarını suya sokarak vakit geçiren kızın yaraları zamanla iyileşiyor. Daha sonra tüm vücudunu suya sokmasıyla tamamen sağlığına kavuşuyor.
Agamemnon, kızının iyileştiğini öğrenince bu şifalı sudan herkesin yararlanabilmesi için imkân sağlıyor. Bu hikaye, Balçova kaplıcalarının oluşumuna dair anlatılan söylenceler arasında yer alıyor.