Ramazan Bayramı tatili, kamu çalışanları için 9 güne çıkarıldı. Yapılan düzenleme ile bayram sonrası 2-3-4 Nisan tarihleri idari izin kapsamına alındı. Memurlar, hafta sonlarıyla birlikte uzun bir tatil fırsatına kavuştu. Peki, özel sektör çalışanları için de 9 günlük tatil var mı? Onlar için tatil süresi resmi günlerle sınırlı: 29 Mart yarım gün, 30-31 Mart ve 1 Nisan tam gün. Ancak bazı çalışanların bayram günlerinde dahi işbaşında olacağını biliyoruz. Soru şu: İdari izin günlerinde çalışan özel sektöre zamlı genel tatil ücreti ödenecek mi?
Öncelikle, idari izin devletin kamu çalışanlarına sunduğu bir hak ve özel sektörü bağlayıcılığı bulunmuyor. Özel sektörde tatil süresi, işçiden genel tatil günlerinde çalışma onayını almak kaydıyla işverenin inisiyatifine bırakılmış durumdadır. Kimi şirketler çalışanlarına kamudaki gibi idari izin verip tatili uzatırken, kimileri ise resmi bayram günleri sonrasında çalışmaya devam ediyor. Bayramda çalışmak zorunda kalanlar için ise 4857 sayılı İş Kanunu hükmü uyarınca çalıştığı her bir gün için ek bir yevmiye daha ödenmek zorundadır. Özel sektör çalışanları, eğer işverene ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya onay vermemiş ise işveren talep etse dahi resmi tatil günlerinde çalışmak zorunda değil. Bu sebeple işveren tarafından çalışanın ücreti kesilemez, iş akdi sona erdirilemez. Aksi durumda haksız fesih sayılır ve işçi koşulları varsa işe iade davası açıp işine geri dönebilir.
EK ÜCRET
Bayramlarda karşılaşılan en sık hatalardan birisini de, acil bir durum sebebi ile personelin 1-2 saatlik çalışması sonrasında çalışana ek ücretinin çalıştığı saat kadar ödenmesi hali oluşturmaktadır. Önemle belirtmekte fayda var ki genel tatil günlerinde çalışan 1 saat dahi çalışsa tam günlük ek yevmiyesine hak kazanır. Genel tatil ücretinin eksik ödenmesi ise çalışana şartlarını sağlamak kaydı ile kıdem tazminatını alarak işten ayrılma fırsatı sunar.
Genel tatil günlerinde 1 saat çalışılsa dahi ek bir günlük yevmiyenin ödenmesi gerekirken bayram sonrası idari izinli ilan edilen 2-3-4 Nisan günlerinde çalışan özel sektör için idari izin günleri resmi tatil kapsamında sayılmamaktadır. Dolayısıyla idari izinli olunan 2-3-4 Nisan günlerinde çalışanlara ek yevmiye ödenmesi zorunluluğu bulunmuyor.
Bu durum adil mi? Kamu çalışanı tatil yaparken, özel sektörde direksiyon başında, tezgahta ya da ofiste ter dökenler ek bir hak talep edemez mi? Eğer işveren idari izin vermiyorsa, kamu çalışanlarına idari izin verilen günler için en azından bu günlerde çalışanlara zamlı ücret ödenmesi bir teşvik olabilir. Örneğin yapılacak bir ek düzenleme ile kamuda idari izinli ilan edilen günlerde çalışan özel sektör çalışanlarına bu günlerde çalışmaları halinde fazla çalışma ücretindeki gibi zamlı ücret ödenmesi kamu-özel tüm çalışanlar arasında daha hakkaniyetli bir çalışma hayatının tesis edilmesine katkı sağlayacaktır.