Görme kaybı tedavisi konusunda umut veren yeni bir araştırma yayımlandı. Johns Hopkins Üniversitesi'nde gerçekleştirilen çalışmada, hasar gören görme sistemindeki sinir hücrelerinin yeni bağlantılar kurarak kaybolan işlevlerin bir kısmını telafi edebildiği ortaya çıktı. Araştırmacılar, bu mekanizmanın gelecekte görme kaybı ve nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılabilecek yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
GÖRME KAYBINA KARŞI YENİ UMUT VEREN BULGULAR
İnsanlarda görme kaybını tamamen tersine çevirebilecek kesin bir tedavi yöntemi henüz bulunmuyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri, göz ile beyin arasındaki iletişimi sağlayan sinir hücrelerinin hasar gördükten sonra kendilerini yenileme kapasitesinin oldukça sınırlı olması olarak gösteriliyor. Buna karşın doğadaki bazı canlı türleri, zarar gören göz dokularını ve görme sistemlerini yeniden oluşturabiliyor. Bilim insanları da uzun süredir bu farkın nedenlerini araştırarak insanlarda görme yetisinin yeniden kazanılmasını sağlayabilecek mekanizmaları anlamaya çalışıyor. Bu kapsamda yayımlanan yeni bir çalışma, görme kaybı alanındaki araştırmalara önemli katkılar sağlayabilecek sonuçlar ortaya koydu.
HASARLI SİNİR HÜCRELERİ YENİDEN OLUŞMUYOR
Araştırma, Johns Hopkins University bünyesinde gerçekleştirildi. Çalışmada farelerin görme sistemi incelenirken, hasar sonrasında kaybolan sinir hücrelerinin yeniden oluşmadığı doğrulandı. Ancak araştırmacılar, bunun yerine farklı bir iyileşme mekanizmasının devreye girdiğini tespit etti. Elde edilen bulgulara göre hayatta kalmayı başaran sinir hücreleri, yeni bağlantılar oluşturarak kaybedilen işlevlerin bir kısmını telafi etmeye çalışıyor.
YENİ BAĞLANTILAR KURARAK KAYIPLARI TELAFİ EDİYORLAR
Araştırmacıların "sprouting" olarak tanımladığı süreçte sinir hücreleri yeni uzantılar geliştiriyor ve beyindeki daha fazla bölgeyle bağlantı kuruyor. Bu sayede zaman içerisinde kaybolan bağlantıların önemli bir kısmının yeniden oluşturulabildiği görüldü. Çalışmaya göre farelerin görme sistemindeki bağlantı sayısı, belirli bir süre sonra hasar öncesindeki seviyelere oldukça yakın değerlere ulaştı. Araştırmacılar, bu durumun memelilerin sanılandan daha gelişmiş doğal onarım mekanizmalarına sahip olabileceğini gösterdiğini belirtiyor.
ERKEK VE DİŞİ FARELER ARASINDA FARK GÖRÜLDÜ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de iyileşme sürecindeki cinsiyet farklılığı oldu. Bilim insanları, erkek farelerin hasar sonrasında daha hızlı ve daha kapsamlı bir toparlanma gösterdiğini gözlemledi.Dişi farelerde ise aynı mekanizmanın daha yavaş çalıştığı ve iyileşmenin daha sınırlı kaldığı tespit edildi. Araştırmacılar bu farklılığın nedenini henüz tam olarak açıklayabilmiş değil. Ancak bulgunun, insanlarda daha önce gözlemlenen bazı nörolojik iyileşme süreçleriyle benzerlik gösterdiği ifade ediliyor.
YENİ TEDAVİLER İÇİN FIRSAT OLABİLİR
Bilim insanları şimdi, dişi bireylerde iyileşme sürecini yavaşlatan faktörleri belirlemeye çalışıyor. Bu mekanizmaların daha iyi anlaşılması durumunda, sinir sistemi hasarlarının tedavisinde kullanılabilecek yeni hedeflerin ortaya çıkarılabileceği düşünülüyor. Araştırmacılar ayrıca bu doğal onarım sürecinin gelecekte görme kaybı, travmatik beyin yaralanmaları ve çeşitli nörolojik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabilecek yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
DİĞER CANLILARDAKİ YENİLENME YETENEĞİ İLHAM OLUYOR
Son yıllarda görme kaybını tersine çevirmeye yönelik araştırmalar hız kazanmış durumda. Geçtiğimiz yıl yapılan çalışmalarda bazı elma salyangozlarının gözlerini yeniden oluşturmasını sağlayan genetik mekanizmalar incelenmişti. Bunun yanında farklı araştırma ekipleri, zebra balıklarında görülen yenilenme süreçlerinden yararlanarak farelerde kısmi görme iyileşmesi sağlamayı başarmıştı. Yeni çalışma da memelilerin sahip olduğu doğal onarım kapasitesine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDİYOR
Uzmanlar, insanlarda tam anlamıyla görme yetisini geri kazandırabilecek bir tedavi yöntemine henüz ulaşılamadığını vurguluyor. Bununla birlikte son araştırma, memelilerin sinir sistemindeki hasarları telafi etmek için daha önce yeterince anlaşılmamış biyolojik mekanizmalara sahip olabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları şimdi bu sürecin ayrıntılarını daha iyi anlamaya ve gelecekte insanlarda da benzer iyileşme mekanizmalarını harekete geçirebilecek tedaviler geliştirmeye odaklanmış durumda.
DONANIM
