Pelin PEKEDİS-EGETELGRAF/ Çay, Türkiye'de en çok tüketilen içeceklerin başında gelirken, uzmanlar piyasada satılan bazı düşük kaliteli ürünlerde renklendirici ve katkı maddesi kullanılabileceği konusunda tüketicileri uyarıyor. Evde uygulanabilecek basit yöntemlerle çayın doğal olup olmadığına dair önemli ipuçları elde etmek mümkün.
Çayın boyalı olup olmadığını anlamanın en yaygın yöntemlerinden biri "soğuk su testi" olarak biliniyor. Bunun için şeffaf bir bardağa soğuk su doldurulup içerisine bir miktar kuru çay bırakılıyor. Doğal siyah çay, soğuk suda rengini hemen salmaz. Eğer çay suya temas eder etmez birkaç saniye içinde kırmızı veya koyu kahverengi renk vermeye başlıyorsa, bu durum renklendirici madde kullanılmış olabileceğine işaret edebilir. Çünkü doğal çay yaprakları rengini sıcak su ve demleme süreciyle yavaş yavaş bırakır.
DEMLENME SÜRESİNE DİKKAT
Kaliteli bir çay sıcak suyla buluştuğunda rengini kısa sürede değil, kontrollü şekilde verir. Yaklaşık 5-10 dakikalık demleme sonunda berrak ve doğal bir renk oluşur. Buna karşılık katkılı veya boyalı olduğu iddia edilen bazı ürünlerde su, ilk temas anında koyu bir renge dönüşebilir. Uzmanlar, aşırı hızlı renk veren çaylara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Doğal çayın içerdiği pigmentler nedeniyle bardakta hafif iz bırakması normal kabul ediliyor. Ancak bu izler suyla kolayca temizlenebiliyor. Yoğun ve çıkması zor koyu lekeler oluşturan çaylarda ise katkı maddesi ihtimali değerlendirilebiliyor. Tek başına bu durum kesin bir kanıt olmasa da diğer belirtilerle birlikte fikir verebiliyor.
Uzmanlar, satın alınan çayın daha demlenmeden önce de incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Kaliteli siyah çay yapraklarının mat, homojen ve doğal görünümlü olması bekleniyor. Paket içerisinde aşırı miktarda toz, odunsu parçalar veya anormal parlaklık görülmesi ürünün kalitesi konusunda soru işareti oluşturabiliyor.
UZMANLARDAN UYARI
Ziraat mühendisleri ve gıda uzmanları, özellikle güvenilir markaların tercih edilmesini, ambalaj bilgileri eksiksiz olan ürünlerin satın alınmasını öneriyor. Evde yapılan soğuk su testi tüketicilere fikir verebilse de, bir çayın boyalı veya katkılı olduğunun kesin olarak belirlenmesi yalnızca laboratuvar analizleriyle mümkün oluyor. Uzmanlar, şüpheli görülen ürünlerin ilgili kurumlara bildirilmesinin hem tüketici sağlığı hem de gıda güvenliği açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.