Bulgaristan, Avrupa Birliği’ne (AB) katılımının üzerinden yaklaşık 20 yıl geçtikten sonra, yılbaşı itibarıyla resmen euroya geçti. Ülkede 1881’den bu yana kullanılan leva, kademeli bir geçiş süreciyle yerini euroya bırakıyor.
NATO ve AB üyeliğinin ardından geçtiğimiz yıl Schengen bölgesine dahil olan Bulgaristan, euro bölgesine katılarak Avrupa’nın ana ekonomik yapısına entegrasyonunu derinleştirmiş oldu.
EURO BÖLGESİ 21 ÜLKEYE YÜKSELDİ
Bulgaristan’ın euroya geçmesiyle birlikte ortak para birimini kullanan AB ülkelerinin sayısı 21’e çıktı. Böylece euro kullanan AB vatandaşlarının toplam sayısı yaklaşık 357 milyon seviyesine ulaştı.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev, dün gece yaptığı açıklamada euroya geçişi, Bulgaristan’ın AB’ye entegrasyon sürecindeki “nihai adım” olarak tanımladı. Euroya geçiş dolayısıyla Avrupa Merkez Bankası’nın Frankfurt’taki ana binası Bulgaristan bayrağıyla ışıklandırıldı.
LEVA VE EURO BİR AY BİRLİKTE KULLANILACAK
Geçiş sürecinde Bulgaristan’da bir ay boyunca leva ve euro birlikte kullanılacak. Bu süreçte sabit kur 1 euro = 1,95583 leva olarak uygulanacak. Leva ile yapılan ödemelerde para üstü euro olarak verilecek.
1 Şubat itibarıyla leva ile ödeme yapmak mümkün olmayacak. Bugün itibarıyla ülkedeki ATM’lerin yüzde 96’sı euro banknotu vermeye başlarken, kalan ATM’lerin de en geç iki hafta içinde euro sistemine geçmesi bekleniyor.
EKONOMİK VE SOSYAL ETKİLER BEKLENİYOR
Euroya geçişin; Bulgaristan’ın AB ülkeleriyle ticaretini kolaylaştırması, piyasalarda şeffaflığı ve rekabeti artırması bekleniyor. Ayrıca Bulgar vatandaşlarının yurt dışı seyahatleri ve diğer AB ülkelerinde yaşamaları açısından da kolaylık sağlayacağı öngörülüyor. Bulgarca "aslan" anlamına gelen leva, 1997 yılından bu yana önce Alman markına, ardından euroya sabitlenmiş kurla kullanılıyordu.
AB KURUMLARINDAN ONAY SÜRECİ TAMAMLANDI
AB Komisyonu, haziran ayında yayımladığı 2025 Yakınlaşma Raporu’nda Bulgaristan’ın euroya geçiş kriterlerini karşıladığını açıklamıştı. Bu değerlendirme Avrupa Merkez Bankası tarafından da desteklenmişti. Temmuz ayında ise AB üyesi ülkelerin maliye bakanları, Bulgaristan’ın euro bölgesine katılımının önünü açan resmi kararı almıştı.
HALK İKİYE BÖLÜNMÜŞTÜ
Kamuoyu yoklamaları, yaklaşık 6,5 milyon nüfuslu ülkede euroya geçiş konusunda görüşlerin bölündüğünü ortaya koymuştu. Güncel bir Eurobarometer anketine göre Bulgar halkının yüzde 49’u euroya geçişe karşı olduğunu belirtmişti.
Cumhurbaşkanı Rumen Radev, euroya geçiş için referandum yapılmasını önermiş ancak bu teklif hükümet tarafından kabul edilmemişti. Geçtiğimiz yılın başında ve ortasında euro karşıtı protestolar düzenlenmişti.
SİYASİ İSTİKRARSIZLIK DÖNEMİNDE GEÇİŞ
Euroya geçiş, Bulgaristan’da siyasi istikrarsızlığın yaşandığı bir dönemde gerçekleşti. Başbakan Rosen Zhelyazkov liderliğindeki koalisyon hükümeti, 2026 bütçesine karşı düzenlenen protestoların ardından istifa etmişti.
Son dört yılda yedi genel seçim yapılan ülkede, sekizinci seçimin bu yılın başlarında yapılması bekleniyor.