Okulların açılmasına kısa bir süre kala ailelerin okul hazırlıkları hız kazanırken, çocukların günlük olarak kullanacağı çantaların seçimi de önem kazanıyor.
Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, okul çantası seçiminde yalnızca renk, model ve dayanıklılığın dikkate alınmaması gerektiğini belirtti. Uçgun, çantanın çocuğun fiziksel özelliklerine uygun olmasının da göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
Çanta seçiminde çocuğun boyu, kilosu ve fiziksel kapasitesinin dikkate alınması gerektiğini belirten Uçgun, "Hafif, çocuğun vücut ölçülerine uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edilmeli" dedi.
UYGUN OLMAYAN ÇANTA BOYUN, OMUZ VE SIRTI ETKİLEYEBİLİR
Çocukluk ve ergenlik döneminin kas-iskelet sisteminin gelişmeye devam ettiği dinamik bir süreç olduğunu belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çocuğun fiziksel kapasitesine göre fazla ağır olan veya vücuda uygun olmayan bir çantanın uzun süre taşınmasının çeşitli yakınmalara neden olabileceğini söyledi.
Uçgun: "Çocuğun fiziksel kapasitesine göre fazla ağır olan veya vücuduna uygun olmayan bir çantayı özellikle uzun süre taşımak; yürüyüş sırasında gövdenin öne doğru eğilmesine, omuzların öne gelmesine ve kasların normalden daha fazla çalışmasına neden olabilir. Bunun sonucunda omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk, hassasiyet ve ağrı görülebilir" dedi.
"AĞIR ÇANTA MUTLAKA KALICI OMURGA BOZUKLUĞU OLUŞTURUR" DEMEK DOĞRU DEĞİL
Çantanın ağırlığının yanı sıra ne kadar süre taşındığının ve nasıl kullanıldığının da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Uçgun, ailelerin ağır okul çantaları konusunda gereksiz kaygıya kapılmaması gerektiğini belirtti.
Uçgun: "Burada önemli bir noktayı özellikle vurgulamak gerekir: ‘Ağır okul çantası çocukta mutlaka kalıcı omurga bozukluğu oluşturur’ şeklinde bir çıkarım bilimsel olarak doğru değildir. Mevcut araştırmalar okul çantasının ağırlığı ile çocuklarda bel ağrısı arasında tek başına doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olduğunu kesin olarak ortaya koymamaktadır. Çantanın ağırlığının yanı sıra ne kadar süre taşındığı, nasıl taşındığı, çocuğun yaşı, fiziksel kapasitesi ve günlük aktivite düzeyi birlikte değerlendirilmelidir" diye konuştu.
ÇANTANIN İKİ OMUZDA VE SIRTA YAKIN TAŞINMASI ÖNEMLİ
Doğru okul çantası seçiminde önceliğin çocuğun vücut ölçülerine uygunluk ve kullanım kolaylığı olması gerektiğini belirten Uçgun, çantanın gereğinden büyük seçilmemesi gerektiğini söyledi.
Uçgun: "Çanta mümkün olduğunca hafif olmalı ve çocuğun vücut ölçülerine uygun seçilmelidir. ‘Büyüyünce de kullanır’ düşüncesiyle çocuğun gövdesine göre çok büyük bir çanta almak doğru bir yaklaşım değildir.
İki omuz askısı bulunan sırt çantaları tercih edilmeli; askılar geniş, mümkünse destekli ve ayarlanabilir olmalıdır. Çanta her iki omuza takılmalı ve sırta mümkün olduğunca yakın durmalıdır. Çantanın alt kısmının bel seviyesinin çok aşağısına sarkmaması önemlidir. Göğüs veya bel kemeri bulunan modeller, özellikle yükün fazla olduğu durumlarda çantanın vücuda daha yakın ve dengeli taşınmasına yardımcı olabilir."
AĞIR EŞYALAR SIRTA YAKIN BÖLMELERE KONULMALI
Çantanın dış görünüşü kadar iç düzeninin de önemli olduğunu ifade eden Uçgun, ağır kitap ve materyallerin sırta yakın bölmelere yerleştirilmesini önerdi.
Uçgun: "Ağır kitap ve materyaller sırta yakın bölmelere, daha hafif eşyalar ise dış bölmelere yerleştirilebilir. Böylece yükün vücuttan uzaklaşarak çocuğu geriye doğru çekmesi azaltılabilir" dedi.
Ailelere çantaları zaman zaman tartmalarını da öneren Uçgun, literatürde çanta ağırlığının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10'u civarında tutulmasının sık kullanılan pratik bir referans olduğunu belirtti. Ancak bu oranın kesin bir "güvenli-güvensiz" sınırı olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Uçgun: "Çocuğun çantayı taşırken zorlanması, ağrı hissetmesi veya duruşunu belirgin biçimde değiştirmesi rakamlardan daha önemli uyarı işaretleridir" diyerek çocuğun verdiği fiziksel sinyallerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
OKULA YÜRÜYEN ÇOCUKLARDA ÇANTANIN TAŞINMA SÜRESİ DE ÖNEMLİ
Çantaların fazla doldurulması ve ağır çantaların özellikle okula yürüyerek gidip gelen çocukları nasıl etkilediği konusunda da değerlendirmelerde bulunan Uçgun, yalnızca çantanın ağırlığına bakılmaması gerektiğini söyledi.
"Burada yalnızca ‘Çanta kaç kilogram?’ sorusuna değil, ‘Çocuk bu çantayı ne kadar süre taşıyor?’ sorusuna da bakmamız gerekiyor" diyen Uçgun, servisle okula gidip çantasını birkaç dakika taşıyan bir çocukla aynı ağırlıktaki çantayı 20-30 dakika yürüyerek taşıyan çocuğun maruz kaldığı yükün aynı olmadığını belirtti.
Taşıma süresi uzadıkça kasların çalışma süresinin ve yorgunluğun artabileceğini ifade eden Uçgun, çocuğun çantayı taşırken sürekli öne doğru eğilmesinin, omuz askılarını eliyle destekleme ihtiyacı hissetmesinin, sık sık çantayı çıkarıp dinlenmesinin veya boyun, omuz ve sırt ağrısından yakınmasının yükün çocuk için fazla olduğuna işaret edebileceğini söyledi.
"AĞIR ÇANTA TAŞIYOR DİYE ÇOCUK YÜRÜMEKTEN UZAKLAŞTIRILMAMALI"
Çanta ağırlığının çocukların günlük fiziksel aktivitesinin önüne geçmemesi gerektiğini belirten Uçgun, ağır çanta taşıyan çocukların okula yürümekten uzaklaştırılmasının doğru olmayacağını ifade etti.
Uçgun: "Buradan ‘Çocuk ağır çanta taşıyor, o halde okula yürümemeli’ sonucu da çıkarılmamalıdır. Tam tersine, yürüyüş çocuklar için son derece değerli bir fiziksel aktivitedir. Çözüm yürüyüşü azaltmak değil; gereksiz yükü azaltmak ve çantayı çocuğa uygun hale getirmektir" dedi.
Okulların da çocukların taşıdığı yükün azaltılmasında önemli bir rol üstlenebileceğini belirten Uçgun, her gün bütün kitapların taşınmasını gerektirmeyen ders programlarının, okulda kullanılabilecek dolapların ve dijital materyallerin doğru kullanımının günlük çanta yükünü azaltabileceğini ifade etti.
ÇOCUKLARIN SAĞLIKLI GELİŞİMİ İÇİN HAREKET ÖNEMLİ
Sağlıklı bir kas-iskelet sistemi için yalnızca okul çantasına odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Uçgun, çocuğun gün içerisindeki toplam hareketliliğinin önemine dikkat çekti.
Uçgun, "Çocukların koşmasına, zıplamasına, tırmanmasına, bisiklete binmesine, oyun oynamasına ve farklı sporları deneyimlemesine fırsat verilmelidir. Çocukluk dönemindeki hareket yalnızca kasları değil, kemik yapısını, denge ve koordinasyonu, kalp-akciğer kapasitesini ve motor becerileri de geliştirir."
SAĞLIKLI OMURGA İÇİN HAREKETLİ ÇOCUKLUK VURGUSU
Doç. Dr. Hikmet Uçgun: "Hafif, çocuğun boyutlarına uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edin; içine gerçekten o gün ihtiyaç duyulanları koyun ve çocuğunuzu hareket etmekten korumayın, hareket etmesi için fırsat oluşturun."
Uçgun: "Sağlıklı bir omurga için en iyi yatırım yalnızca doğru çantayı almak değil; hareketli bir çocukluk oluşturmaktır" dedi.
