Öncelikle, Uygulama imar planı değişikliği teklifi, plan değişikliğine konu alan sınırları içinde yer alan taşınmaz sahiplerinin tamamının veya vekillerinin noter onaylı vekâlet bilgilerini içeren bir dilekçeyle birlikte idareye sunmaları gerekmektedir.
Uygulama aşağıdaki silsileyi takip edecektir:
1. Kıymet takdir komisyonunca; en az iki yetkili kuruluş tarafından, belirlenen değer artışının aritmetik ortalama değerinden az olmamak üzere değer artışı belirlenir.
2. Uygulama imar planı değişikliği tekliflerinin idarelerce onaylanmasından sonra, askıya çıkarılmadan önce, plan değişikliği teklifini onaylayan idarece değer artış payı ile ilgili iş ve işlemlerin başlatılması, resmî yazı ile ilgili birime bildirilir.
3. Büyükşehir belediyesi olan yerlerde, plan değişikliği teklifinin ilçe belediyesine yapılması halinde, uygulama imar planının büyükşehir belediyesince onaylanması sonrasında, ilçe belediye başkanlığına iletilerek askıya çıkarılmasından önce, ilçe belediyesince değer artış payı ile ilgili iş ve işlemlerin başlatılması, resmî yazı ile ilgili birime bildirilir.
4. Uygulama imar planı değişikliğinin onaylanması sonrası, değerleme raporu hazırlama bedelinin imar planı askı ilanı öncesinde, planı onaylayan idare tarafından belirtilen hesap numarasına 15 gün içerisinde yatırılması gerektiği, yatırılmaması durumunda değişiklik öncesi plana dönülmesine yönelik iş ve işlemlere başlanılacağı ilgilisine bildirilir.
5. İlgilisinin belirtilen süre içerisinde ücreti yatırıp dekontunu idareye teslim etmesi durumunda değer artış payı sistemi üzerinden değerleme kuruluşu atamaları yapılır. Eş zamanlı olarak ilgili tapu müdürlüğüne plan değişikliğine konu alandaki taşınmazlarla ilgili olarak 15 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca şerh edilmesi konusu bildirilir. İlgilisince rapor bedellerinin zamanında ödenmemesi durumunda ise plan değişikliği öncesindeki plana dönüş işlemlerine başlanır.
6. Bakanlıklarca onaylanan uygulama imar planı değişikliklerinde, değerleme raporu hazırlama bedeli Bakanlığın Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Değerleme rapor bedeli yatırılan plan değişiklik tekliflerine göre değer artış payı belirlenmesi için iki yetkili kuruluşun idare tarafından DAP sistemi üzerinden otomatik olarak atanması sonrası yetkili kuruluşlar, değerleme raporlarını 30 gün içerisinde tamamlayarak DAP sistemine yüklemek zorundadır. Sürenin bitim tarihinin resmî tatil gününe denk gelirse, takip eden ilk iş günü içerisinde yükleme işlemi yapılır.
7. Raporların bu süre içerisinde yüklenmemesi, atama işleminin reddedilmesi, idarece istenen revize işlemlerinin revize isteme tarihinden itibaren 15 gün içerisinde tamamlanmaması ve bu durumların toplamda üç kere yaşanması durumunda, bu yetkili kuruluşlara, 1 yıl süre ile DAP sistemi üzerinden iş ataması yapılmaz. Değerleme raporlarının bedelleri; nihai değer artışının kıymet takdir komisyonunca belirlenmesinden sonra, değerleme raporlarını hazırlayan yetkili kuruluşların banka hesaplarına aktarılır.
8. İdare tarafından iki yetkili kuruluştan alınan değerleme raporu kıymet takdir komisyonuna iletilir ve komisyonca değer artış payı belirleme çalışmalarına başlanır.
9. Komisyon tarafından uygulama imar planı değişikliğine konu alanda ve etrafında yapılan inceleme sonucunda, iki yetkili kuruluştan alınan değerleme raporları kullanılır. Plan değişikliğinin neden olabileceği değer artışı, gerekçelerinin de açıklandığı bir rapor ile en geç 15 gün içerisinde belirlenir.
10. İdarece gerekli görülen durumlarda bu süre idare tarafından 15 gün uzatılabilir. Değerleme raporlarında belirlenen değer artışının gerçek durumu yansıtmadığının değerlendirilmesi durumunda, yetkili kuruluşlardan alınacak ek rapor ya da yeni düzenlenmesine ilişkin geçecek süreler bu süreye dahil değildir. Rapor verecek kuruluşların hatalı işlem yaptığının anlaşılması durumunda geçecek süreler de bu süreye dahil edilmeyecektir.
ARABULUCU AVUKAT
NURDAN HERİS