Erkekler için nasıl ki askerlik yapılan süreler borçlanılarak emeklilik süresinin hesabında dikkate alınıyor ise, kadınlar için de doğum borçlanması ile bu sürelerin emeklilik hesabında kayda alınması sağlanabilir. Kadınların iş hayatındaki en önemli desteklerinden biri olan doğum borçlanması, annelikle kariyeri dengelemek isteyenler için kritik bir fırsat sunuyor. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. Maddesi’ne dayanan bu düzenleme, kadınların doğum nedeniyle iş hayatından uzak kaldıkları dönemleri prim günü olarak saydırmalarına imkân tanıyor. Bu sayede, prim günü eksiği olan anneler erken emekliliğe bir adım daha yaklaşabiliyor.
Doğum borçlanması hakkı, SSK (4/a), Bağ-Kur (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) kapsamındaki tüm sigortalı kadınlar için uygulanabilir. 2014'teki değişiklikle kapsam genişletildi ve artık her statüdeki kadın bu haktan yararlanabiliyor.
ŞARTLAR NELER?
Doğum, sigorta başlangıcından sonra gerçekleşmeli; çocuk sağ doğmalı ve borçlanılan sürede yaşamalı; anne o dönemde çalışmamış veya prim ödememiş olmalıdır. Her doğum için en fazla 720 gün (2 yıl), toplam 3 çocuk için ise 2 bin 160 gün (6 yıl) borçlanılabiliyor. Çocuk vefat ederse, vefat tarihine kadarki süre borçlanılabilir. Sigorta öncesi doğumlar ise kapsama girmiyor. Başvuru süreci basit ve erişilebilir. SGK il müdürlüklerine şahsen veya e-Devlet üzerinden borçlanma talep formu, nüfus kayıt örneği ve doğum belgesiyle başvuru yapılabiliyor.
SGK’ya herhangi bir rakam belirtmediğiniz takdirde asgari ücret üzerinden hesaplamayı esas alacak olup daha yüksek bir tutarda da borçlanma yapabilirsiniz. Her doğum için mutlaka 24 ay borçlanmak zorunda değilsiniz. Kısmi borçlanma yaparak kaç aya ihtiyacınız varsa o kadar süre borçlanabilirsiniz.
Borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanıyor. 2025 yılı için brüt asgari ücret aylık 26.005,50 TL, günlük 866,85 TL olarak belirlendi. Buna göre, günlük en düşük borçlanma bedeli yaklaşık 277,39 TL (866,85 TL'nin yüzde 32'si), en yüksek ise 7,5 kat üzerinden yaklaşık 2.080,44 TL olacaktır. Örneğin, bir çocuk için 720 gün borçlanan bir anne, asgari tutardan yaklaşık 199.720 TL ödeyerek prim gününü artırabilir.
KADIN SİGORTALI
Kadın sigortalının doğum borçlanması yapılırken sadece emeklilik primine esas uzun vadeli sigorta kollarından yapılan bildirimleri esas alınmaz, kısa vadeli sigorta kollarından olan iş kazası ve meslek hastalığı primi de dikkate alınır. Böylelikle kadın sigortalının staj başlangıcından sonraki sürelerde meydana gelen doğum olayları borçlanma kapsamında değerlendirilebilir ve prim ödeme gün sayısına ilave edilir.
Bu hak, prim gününü artırsa da, sigorta başlangıç tarihini genel olarak geri çekmiyor. Ancak staj sigortası sonrası doğumlarda, borçlanılan süre kadar başlangıç tarihi geriye alınabiliyor, bu da yaşı düşürebiliyor.
Doğum borçlanması, kadınların hem annelik hem de kariyer yolculuğunda önemli bir destek sağlıyor. Doğum borçlanmasının yaşı öne çekmesi ve erken emeklilik yolunun çalışan annelere sağlanması talep edilse de henüz bu yönde atılmış bir adım bulunmuyor.