Ege Üniversitesi (EÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melike Bor’un yürütücülüğünü yaptığı “Domates bitkisinde Pseudomonas syringae pv. tomato Enfeksiyonunun Efektör AvrPtoB yi Hedefleyen Aptamer ile Engellenmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulundu.
YENİ NESİL MÜCADELE YÖNTEMİ
Türkiye ekonomisi açısından önemli bir tarım ürünü olan domates üretiminde ciddi verim kayıplarına neden olan Pseudomonas syringae patojenine karşı geliştirilen proje kapsamında, aptamer teknolojisi kullanılarak yeni nesil mücadele yöntemleri üzerinde çalışılacak.
TÜBİTAK DESTEKLİ PROJE PATOGENE KARŞI ÇÖZÜM ARIYOR
Proje ekibini elde ettikleri başarıdan dolayı kutlayan Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, bilimsel çalışmaların tarımsal üretime katkı sağlamasının önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Musa Alcı, yaptığı açıklamada, “Ege Üniversitesi olarak, ülkemizin tarımsal üretim gücünü bilimsel ve teknolojik projelerle desteklemeye büyük önem veriyoruz. Üniversitemizin araştırma-geliştirme vizyonuna katkı sağlayan Prof. Dr. Melike Bor ve ekibini tebrik ederim, çalışmalarında başarılar dilerim" diye konuştu.
İHRACATTA SÜRDÜRÜLEBİLİR VERİMLİLİK HEDEFLENİYOR
Projenin detayları hakkında bilgi veren Prof. Dr. Melike Bor, domatesin Türkiye tarımındaki önemine dikkat çekti. Bor, domates üretiminde Pseudomonas syringae kaynaklı kayıpların ekonomik açıdan risk oluşturduğunu belirterek, “Domates, ülkemizde hem iç piyasada hem de ihracatta önemli paya sahip bir tarım bitkisidir. P. syringae'nin neden olduğu kayıplar ülke ekonomisi için kritik bir risk oluşturmaktadır. P. syringae, T3SS aracılığıyla çok sayıda efektör proteini konak bitki hücrelerine ileten önemli bir fitopatojen bakteridir. Bu efektör proteinler arasında AvrPtoB, çift fonksiyonlu yapısı ve konak hücre bağışıklığını baskılamadaki etkinliği ile öne çıkmaktadır. Projemiz kapsamında AvrPtoB efektörünün aptamer ile hedeflenerek etkisiz hale getirilmesi ve böylelikle patojen enfeksiyonun başlamadan engellenmesi hedeflenmiştir” açıklamasında bulundu.
ÇEVRECİ MÜCADELE AMAÇLANIYOR
Prof. Dr. Melike Bor, mevcut mücadele yöntemlerinin bazı sınırlılıkları bulunduğunu belirterek aptamer tabanlı yaklaşımın alternatif oluşturabileceğini ifade etti. Bor, “Mevcut mücadele yöntemlerinde genellikle bakır bileşiklerinin ve antibiyotiklerin kullanımı söz konusudur. Patojenin bu yöntemlere karşı kısa sürede direnç geliştirmesi, kalıntı problemleri nedeniyle ihracat pazarlarında risk oluşturması ve çevresel etkileri bu yöntemlerin yetersiz kaldığını göstermektedir. Aptamer tabanlı biyoteknolojik yaklaşımlar hem hızlı ve özgül tanı hem de çevre dostu bir mücadele yöntemi sunarak literatürde bulunmayan özgün bir çözüm geliştirme potansiyeli taşımaktadır. Projenin başarı ile gerçekleştirilmesi ülkemizin domates üretim ve ihracatında sürdürülebilir verimliliğe katkı sağlayacak yenilikçi bir adım olacaktır” dedi.
PROJEDE FARKLI ALANLARDAN UZMANLAR GÖREV ALIYOR
Prof. Dr. Melike Bor’un yürütücülüğünü yaptığı projede farklı akademik ve araştırma kurumlarından uzmanlar görev yapıyor. Projede Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyokimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Evran, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Özaktan ve TAGEM Bornova Zirai Mücadele Enstitüsü’nden Dr. Ceyda Yüzbaşı araştırmacı olarak yer alıyor.