BBC’de yer alan habere göre 2026 Dünya Kupası'nda uygulamaya alınan yeni formatın grup aşamasında beklenmeyen sonuçlar ortaya çıkardığı belirtiliyor. Turnuvada 48 takımın mücadele etmesi ve bunların 32'sinin eleme turuna yükselmesi nedeniyle grup maçlarının rekabet düzeyi tartışma konusu oldu.
İKİLİ AVERAJ SİSTEMİ DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ
Turnuva tarihinde ilk kez puan eşitliğinde genel averaj yerine ikili averaj kriteri kullanılmaya başlandı. Bu sistem sayesinde bazı takımlar iki maç sonunda grup liderliğini garantileyebiliyor ya da turnuvadan elenebiliyor. J Grubu'nda yer alan Arjantin, Avusturya ve Cezayir'i mağlup ederek altı puana ulaştı ve grup liderliğini garantiledi. Aynı grupta puansız durumda bulunan Ürdün ise rakiplerine yenildiği için son maç öncesinde elendi. Yeni sistem nedeniyle şu ana kadar sekiz takımın son grup maçında herhangi bir hedefinin kalmadığı belirtiliyor.
ÜÇÜNCÜLER İÇİN YENİ SIRALAMA
2026 Dünya Kupası'nda bir diğer önemli değişiklik ise üçüncü sıradaki takımlar için genel bir sıralama tablosunun oluşturulması oldu. Bu uygulama kapsamında sekiz ek kontenjan üçüncü sıradaki ekipler arasında dağıtılıyor. Ancak grup sayısının fazla olması nedeniyle son maçların beş güne yayıldığı ve bu durumun bazı takımlara avantaj sağladığı ifade ediliyor. Geç tarihte sahaya çıkan ekipler, üst tura çıkmak için hangi sonucun yeterli olacağını önceden öğrenebilirken, erken oynayan takımlar bu avantajdan yararlanamıyor.
AVRUPA ŞAMPİYONALARINDA DA BENZER SİSTEM
İkili averaj sistemi yeni bir uygulama olmasa da UEFA organizasyonlarında uzun süredir kullanılıyor.
EURO 2016'da İtalya iki maç sonunda grup liderliğini garantilerken Ukrayna elenmişti.
EURO 2020'de Hollanda grup liderliğini erken garantilerken Kuzey Makedonya'nın turnuvaya veda ettiği bir grup ortaya çıkmıştı.
EURO 2024'te ise Portekiz ve İspanya grup liderliklerini erkenden garantilerken Polonya elenmişti.
Ancak 2026 Dünya Kupası'nda iki maç sonunda grup liderliğini garantileyen veya elenen takım sayısının sekize ulaşması dikkat çekti.
Meksika, ABD, Almanya ve Arjantin grup liderliğini garantilerken; Haiti, Türkiye, Tunus ve Ürdün'ün turnuvaya veda ettiği belirtildi.
SON MAÇLARDA ROTASYON İHTİMALİ
Grup liderliğini garantileyen takımların son maçlarda oyuncularını dinlendirme ihtimali de tartışmaların merkezinde yer alıyor. Eleme turuna yükselmeyi garantileyen ekiplerin daha dinlenmiş kadrolarla son 32 turuna çıkabileceği belirtiliyor. Bu durumun rakiplerin kaderini etkileyebileceği ifade ediliyor. EURO 2024'te Portekiz Teknik Direktörü Roberto Martinez'in grup liderliğini garantiledikten sonra Gürcistan karşısında ilk 11'de sekiz değişiklik yaptığı ve Gürcistan'ın maçı 2-0 kazanarak üst tura çıktığı hatırlatılıyor. Benzer bir durumun bu Dünya Kupası'nda da yaşanabileceği belirtiliyor.
ÜÇÜNCÜLÜK YARIŞINDA EŞİTSİZLİK TARTIŞMASI
En iyi üçüncüler arasına kalma mücadelesinde maç takviminin etkisi de gündemde. Örneğin İskoçya'nın Brezilya karşısında alacağı sonucun ardından, üst tura çıkıp çıkamayacağını öğrenmek için diğer grup maçlarının tamamlanmasını beklemesi gerekebileceği ifade ediliyor. Bazı takımların ise sahaya çıkmadan önce hangi skorun kendileri için yeterli olduğunu öğrenebileceği belirtiliyor.
1982 DÜNYA KUPASI ÖRNEĞİ
Yeni format tartışmaları kapsamında 1982 Dünya Kupası'nda yaşanan ve futbol tarihine "Gijón Utancı" olarak geçen olay da yeniden gündeme geldi. Batı Almanya ile Avusturya arasında oynanan ve Almanların 1-0 kazandığı karşılaşmanın sonucunda iki takım da üst tura yükselirken Cezayir elenmişti. Bu olayın ardından FIFA, son grup maçlarının aynı saatte oynanması kuralını uygulamaya koymuştu. Ancak mevcut sistemde üçüncülük yarışının devam etmesi nedeniyle benzer tartışmaların tamamen ortadan kalkmadığı belirtiliyor.
D GRUBU VE J GRUBU DİKKAT ÇEKİYOR
J Grubu'nda yer alan Cezayir ile Avusturya'nın son maç öncesinde üçer puana sahip olması dikkat çekiyor. İki takımın da sahaya çıkmadan önce beraberliğin kendilerine yetip yetmeyeceğini öğrenebileceği belirtiliyor. Benzer bir durumun D Grubu'nda üçer puanı bulunan Avustralya ile Paraguay arasında da yaşanabileceği ifade ediliyor. Turnuvanın grup aşamasında uygulanan yeni kuralların, son maçların rekabet düzeyi ve adalet algısı üzerindeki etkileri ise tartışılmaya devam ediyor.