Elektronik imza, elektronik ortamda hazırlanan dokümanları imzalamak için kullanılan bir elektronik koddur. Güvenilirliği şifrelenmiş olmasından kaynaklanır. Elektronik imza sistemi, şifrelenmiş verileri gönderen bilgisayar ile bu şifrelemeyi çözebilen alıcı bilgisayar arasında çalışır. Gönderenin şifreleme işlemi ile alıcının doğrulama işlemi, verinin güvenli bir kaynaktan geldiğini gösterir. Bu iki taraflı işlem elektronik imzayı tamamlar. Ülkemizde 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu 23.01.2004 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmış ve 23.07.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Elektronik ortamlarda imza yerine kullanılabilen yasal kimlik doğrulama sistemidir.[1]
Elektronik imza sayesinde imzalanmış verinin, kimin tarafından imzalandığı ve güvenilirliği kontrol edilmiş olur. Elektronik imza; iletilen bilginin bütünlüğünün bozulmadığını, bilginin tarafların kimlikleri doğrulanmak suretiyle iletildiğini garanti eder.
ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Öncelikle kişinin kimliğinin doğrulanması sağlanmış olur, ayrıca mevcut verinin bütünlüğünün olduğu, üzerinde değişiklik yapılmadığı anlaşılmaktadır ve bir diğer husus da aynen noter tasdikli belgeler gibi, bizzat kişinin kendisinden sadır olduğu kabul edildiğinden inkar edilmesinin mümkün olmadığı gibi özellikleri içermektedir. Aynen ıslak imzalı belgelerin taşıdığı öneme sahiptir.
ÖNEMİ NEDİR?
Elektronik imza, elle atılan ıslak imza gibi kullanılabildiği için internette her türlü resmi işlemin hem zamandan hem kağıt harcanmasından tasarruf edilerek ve elektronik ortamda arşivlenerek yürütülmesini sağlar. Elektronik imza, kamu kuruluşlarıyla yapılan işlemlerde, bankacılık ve sigortacılık işlemlerinde, e-devlet, e-ticaret uygulamalarında, e-posta ve yasa kapsamındaki hukuki işlemlerde kullanılabilir. Elektronik imza ile imzalanmış belgeler dijital ortamda arşivlendiğinden depolama maliyetleri de azalır. Ayrıca, e-imza, mekana ve zamana bağlı olarak kullanılmamaktadır. Bu ne demektir? Mesai saatleri dahilinde belli bir mekanda bulunularak yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Böylece, mesai saatleri dışında, gerekirse hafta sonu veya gece saatlerinde dahi sisteme girilmek suretiyle işlem yapılabilmesi mümkün olmaktadır ki, bu yaşam ve çalışma hayatına çok çok büyük bir kolaylık getirmiştir.
KULLANIM ALANLARI
Birdenbire hayatımızın içine o kadar girmiştir ki, neredeyse uygulanmadığı alan yok diyebileceğiz. Ticari ve kamusal alanda ıslak imza gerektiren pek çok işlem artık e-imza ile gerçekleştirilebilmektedir. Örneğin; SGK ile ilgili iş ve işlemler ve hatta hastane randevusu alınması, e-devlet ile yapılabilecek tüm işlemler, tüm sınav başvuruları (KPSS, YKS, …vb), vergi ödemeleri, KEP adını taşıyan kayıtlı elektronik posta işlemleri, internet bankacılığı, ulusal yargı sisteminin temelini oluşturan UYAP adını taşıyan uygulamanın işletilmesi, kamu kurumlarına yapılacak gerek bilgi ve belge isteme, gerekse ihale ve diğer pek çok iş ve işlemler için artık en güvenilir olarak kabul edilen e-imza sistemi kabul edilmektedir. Hatta pek çok kurum ve kuruluşa başka türlü başvurabilme olanağı dahi bulunmamaktadır. Tek başvuru ve ulaşım sistemi e-imza olarak belirlenmiş olan kurum, kuruluşlar ve sistemler bulunmaktadır. Dolayısıyla hayatımızın en temel iş ve işlemlerini yerine getirebilmemiz için, genç-yaşlı demeden bir anda herkesin kendini içinde bulduğu bir sistem kurulmuştur.
Arabulucu Avukat - Nurdan Heris