Elektronik imzanın hayatımıza sağladığı kolaylıklar saymakla bitecek gibi değil. Günlük yaşamımızda veya resmi işlemlerimizde hayatımızı, zamanımızı insanlığa kazandırdı. Sözleşmeler dijital ortamlarda gerçekleştirilebildi. Özellikle yargılama işlemlerinde büyük kolaylık sağladı. Belgeler üzerinde değişiklik yapılmasının olanaksız olması nedeniyle güven telkin etti. Tüm yargı sistemi UYAP içine taşınabildi, tüm yargılamalar ve dosyalama işlemleri ayrıca UYAP içine yerleştirilebildi. Duruşmalar ve yazışmaların tümü sisteme yüklenmek suretiyle yargılama sürecindeki tüm bilgi ve belgelerin saklanabildiği dijital bir ortam oluşmuş oldu. Hem pratik, güvenli, işlevsel ve ekonomik oluşu hem de zamandan kazanılması, ayrıca mesai ve mekan kavramı olmaksızın 7/24 denilecek şekilde iş ve işlemlerin yapılabilmesi olanağını sağlaması sistemi hızlandırmış ve kolaylaştırmış oldu. Yargı sistemine kazandırdıkları bunlar, peki bunun dışında bankacılık sisteminde ne şekilde yararlanılabiliyor?
24 SAAT
Artık bankalarda bekleyen insanların oluşturduğu kuyruklar kalktı. Yaşlısı genci, sistemle tanışanlar internet bankacılığını kullanmak suretiyle yine günün 24 saati bilgilerine ulaşabilme ve işlem yapabilme özgürlüğüne kavuştu. Üstelik banka şubesine dahi gitmeden tüm bu iş ve işlemleri gerçekleştirebiliyorlar. Sağlık sektörü için de aynı şey geçerli. Elektronik imzaları ile sistem üzerinden hastane/doktor randevularını oluşturabilmekte, ilaçlarına ve raporlarına ulaşabilmekte, reçetelerini temin edebilmekte, sağlıkları ile ilgili tüm dokümanlara yine sistem üzerinden ulaşıp hatta çıktı almak suretiyle örneklerini temin edebilmektedirler. Yaşam hızlanmış oluyor, dijitalleşme elektronik imza hızlanan süreçlere uyum sağlamanızı kolaylaştırıyor, birebir iletişim gerektirmediği ve aynı mekanda bulunma zorunluluğu ortadan kalkmış olduğundan, imzalama süreçlerinde zaman tasarrufu ve verimlilik de sağlanmış oluyor. Taklit edilememesi ve inkâr edilememesi ve elektronik imza ile imzalanan belgeler üzerinde değişiklik yapılamaması da güvenliği sağlamış oluyor. Böylece kimlik doğrulama ve veri bütünlüğü sağlanmış oluyor. Elektronik imza ile belgenin imzalayan kişi tarafından imzalandığının dışında hangi tarihte ve saatte imzalandığını da kaydetmiş olur.
ZEDELEYEN HUSUSLAR
Hayatımızı bu derece kolaylaştıran elektronik imza, uygun şartlarda kullanılmaması durumunda ise kullanabileceğimiz tüm haklardan mahrum kalma ve yanlış iş ve işlemlere sebep olma sorununu da yaratabilecektir. Üstelik düzenlenen belge veya yapılan işlem, sıkı sıkıya kişiye bağla güvenli ortam kabul edilen sizin e-imzanız ile yapılmış olacağından, bizzat sizin tarafınızdan yapılmış gibi kabul edilebilir ve büyük mağduriyetlerin yaşanmasına sebebiyet verebilir.
Bunu önleyebilmek için aşağıda sayılan hususlara dikkat etmek gerekmektedir:
1. Öncelikle kişilerin kendilerine ait e-imza bilgilerini, şifrelerini başkaları ile paylaşmaması gerekmektedir.
2. Elektronik imza sertifika sağlayıcısının güvenilir olduğuna dikkat edilmelidir. Şifreleme yöntemleri, kimlik doğrulama süreçleri, imza teknolojisinin güvenliğini en üst düzeyde tutan bir sertifika sağlayıcısı ile çalışmak gerekmektedir. Şifreleme sisteminin zayıf olduğu durumlarda hak kayıplarına neden olabilmesi mümkündür.
3. Şifrelerin zorluk derecesi doğru belirlenmeli, kolayca taklit edilebilir veya belirlenebilir nitelikte olmamalıdır.
4. Kurumda görev yapan veya kamu yetkisini kullanarak iş ve işlemler yapanların da e-imza şifrelerini başkalarıyla paylaşmamaları hem kendileri, hem kamu yetkisi kullanarak haklarında iş ve işlem yaptıkları kişilerin mağduriyetinin önlenebilmesi açısından önem taşımaktadır.
Arabulucu Avukat - Nurdan Heris