8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar gününün hatırlanmasına sayılı günler kaldığında, çalışma hayatında aktif olan kadınların sorunlarına duyarsız kalmamamız gerekir.
Çalışma hayatının ana fikri gelir elde etmektir. Çalışma hayatında kadınların dezavantajlı olduğunu günümüzde yapılan birçok akademik veriler ortaya koymaktadır. İş başvuru aşamasından işten çıkış aşamasına kadar fırsat anlamında eşitsizlik, ayrımcılık, psikolojik baskı, cinsel taciz, mobbinge maruz kalması yanında, evlilik hayatının yüklediği aile ve ev sorunları da omuzlarında ağır yük olmaktadır.
İşe alım anında birçok emekçi kadın;
Erkeklerin yoğun istihdam edildiği piyasalarda iş gücü katılımında engellerle karşılaşma olasılığı yüksek oluyor.
Örnek:
Maden mühendisi, inşaat mühendisi, jeofizik, jeoloji gibi ağırlıklı işlerde genelde sahada nezaretçi ya da büro işlerinde görevlendirme ile karşı karşıya kalıyor.
Bunun altında yatan ana nedenlerin başında işverenlerin bakış açısı erkek egemen iş kollarında kadınlar bu zorlu işleri yapabilir mi? kaygısı yer alıyor. Bir diğer düşünce ise kadın çalışanın ilerleyen süreçte evlenmesi kıdem tazminatı alarak işten ayrılması ya da çocuğunun doğurmasıyla birlikte iş yaşamından kopması da işverenlerin dikkate aldıkları konuların başında. Kadınların erkekler gibi uzun süreli mesai saatleri, vardiya çalışma düzenleri karşısında erkek çalışanlar gibi verimli olamaz düşünceleri işverenlerin ön yargısıdır.
Ücret anlamında kanunlarda ayrımcılık yasağı olmasına rağmen yoğun emek sektöründe kadınların düşük ücretlerle, sosyal haklardan, sendikal güvencelerden yoksun bırakılmak suretiyle çalıştırıldıklarını görmekteyiz. Bazı sektörel gruplarda düşük ücret ve kayıt dışı çalıştırılmanın yoğunluğunu biliyoruz.
Günlük çalışma hayatında kadınların sorumlulukları yerine getirmek için iş ve aile arasında denge kurmak adına inanılmaz derecede enerji sarf ediklerini görmezden gelemeyiz.
Cam tavanı aşabilirler mi?
Nitelikli çalışan grubunda olan bazı kadın yöneticilerin terfi anında karşılaştıkları sorunlardır.
Cam uçurumu ise engelleri ortadan kaldıran kadın çalışanların üst yönetici pozisyonu geldiklerinde ortaya çıkacak başarısızlıkların faturası sırf cinsiyetlerinden dolayı kendilerine kesilmesi, bu yüzden baskı altında olmaları anlamına gelir.
Günümüzün salgın hastalığı olan mobbing kadınların çalışma hayatında korkulu rüyasıdır. Bundan dolayı istihdam alanında en önemli sorundur.
Yargıya da yansıyan kadınların taciz edilmesi şeklinde olaylardan haberdar olmaktayız. Bu konuda düzenlemeler yasalarımızda yer almaktadır.
GÜNÜMÜZDE ÇALIŞAN ANNELER
SÜT İZNİ KONUSUNDA AYRIMCILIK
4857 Sayılı Kanun’un 74. maddesinin 7. fıkrasında; kadın işçi, 1 yaşına kadar çocuğuna günlük 1,5 saat süt izni kullanır. Kamu memuru ise; doğum sonrası izin bitiminde ilk altı ay 3 saat, ikinci altı ay 1,5 saat olmak üzere 1 yaş 2 aylık olana kadar çocuğunu emzirme hakkı verilir. Anayasa önünde herkes eşittir denilir, memur annenin çocuğu için beslenme de ikili ayrım, işçi annenin çocuğunun beslenmesinde tekli sistem yer alır. Anneler ve yeni doğan bebeler eşit değil mi? Bir bebek annesini seçemiyor işçi mi memur mu diye!
KREŞ KONUSU BEKLİYOR
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 30. Maddesi dikkate alınarak, 16 Ağustos 2013 tarihli Resmi Gazete’de “Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmeliğin 13. Maddesi” ile işverenlere İşyerlerinde emzirme odası ve kreş açma zorunluluğu hayata geçmiş, fakat uygulamada sancılar devam ediyor.
KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMA
Bir çok işyerinde kısmi zamanlı bu şekilde annelerin çalışmalarına sıcak bakılmayarak, ihtiyari arabuluculukla ya da ikale sözleşmesiyle yollar ayrılıyor.
EMZİRME ÖDENEKLERİ
SGK Yönetim Kurulunca her yıl enflasyon artış değerleri dikkate alınarak vermiş olduğu emzirme ödenekleri günümüz koşullarından yeterli değildir.
İZİN SÜRELERİ ARTIŞI
Çalışan kadın sigortalılar doğum öncesi ve sonrası sürelerin artması yönünde düzenlemeyi beklerken, ücretsiz izin süresinin artışının yasal düzenlemeyi girmesini beklemektedir.
KADIN İSTİHDAMI
Analık halinde sağlık erişim hakları,
Doğum borçlanmasıyla 3 çocuğa kadar 6 yıl hizmet kazanma,
Engelli çocuğu olan annelere erken emeklilik,
Yetim kız çocuklarına evlenme ödeneği,
Kolay işverenlik kapsamında kadın sigortalılara sağlanan haklar,
18 yaşından büyük kadın istihdam eden işverenlere verilen teşvik.
8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Gününüzü kutlarım.