Gerek kamu ve gerekse tüzel ve gerçek kişilerce kurulabilen esenlik hizmeti merkez ve ünitelerinin öncelikle yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ruhsatlandırılmış olması gerekmektedir. Ruhsat belgesi düzenlenen merkez veya ünitenin, belge düzenlenme tarihinden itibaren en geç altı ay içinde faaliyete başlaması zorunludur. Bu süre içinde faaliyete başlamayan merkez veya ünitenin ruhsat belgesi müdürlükçe iptal edilir ve genel müdürlüğe bildirilir.
Merkez veya ünitenin devir edilebilme olanakları da mevcuttur. Devredilmesi halinde bu durum müdürlüğe bildirilir, müdürlükçe devralan adına yeni ruhsat belgesi düzenlenir. Merkez veya ünitenin bünyesinde kurulduğu kuruluşun sahipliğinde değişiklik olması durumunda, değişiklik merkez veya ünite tarafından müdürlüğe bildirilir.
Öncelikle, işletimin gerçekleştirilmesi idari ve teknik işlemlerin yapılabilmesi ve sistemin sürdürülebilmesi için bir sorumlu müdürün bulunması gerekmektedir. Mesul müdür görevlendirildiği merkez veya ünitede, adına çalışma belgesi düzenlenmesi kaydıyla mesleğini icra edebilir, bu merkez veya ünite dışında başka bir sağlık kurum ve kuruluşunda çalışamaz.
Gerek bakanlık ve gerekse il ve ilçe müdürlüklerince, esenlik merkez ve ünitelerinde hizmet standartlarının varlığı sürekli olarak denetlenir. Merkez ve ünitelerde sağlanma zorunluluğu bulunan hizmet standartları şöyle sıralanmıştır.
* Bireylerin yaş, genel sağlık durumu, mevcut risk faktörleri ve yaşam tarzı dikkate alınarak kişiye özgü programlar dâhilinde planlanmalıdır.
* Hizmetlerin gerektirdiği tıbbi cihazlar bakanlık izni ile bulundurulabilecektir.
* Acil müdahale odası bulundurulur. Kuruluş bünyesinde acil müdahale odası bulunması gerekmektedir.
* Hizmetin niteliğine uygun mekân sağlanacaktır.
* Gerçekleştirilen uygulamalardan ve sonuçlarından merkez veya ünitenin sorumlu müdürüyle birlikte, merkez veya ünitenin bulunduğu kuruluşun sahibi/işleteni sorumludur.
* Uzman tabip çalıştırılmak istenmesi durumunda, yalnızca altmış yaş üzeri uzman tabip istihdam edilebilecektir.
* Çalıştırılacak sağlık meslek mensupları için müdürlükçe personel çalışma belgesi düzenlenir. Personelin işten ayrılışları en geç on iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve personel çalışma belgesi iptal edilir.
* İşletenleri, mesul müdürler ve personel aşağıdaki hükümlere uymak zorundadır:
1) Ruhsat belgesi almadan faaliyet gösterilemez.
2) Esenlik hizmeti, merkez ve ünite dışında sunulamaz.
3) Adına personel çalışma belgesi düzenlenmeyen sağlık meslek mensubu merkez veya ünitede görev yapamaz.
4) Merkez veya ünite bünyesinde görevli olmayan kişilerce esenlik hizmeti sunulamaz.
5) Nekahet dönemindeki hastalar esenlik hizmeti alamaz.
6) Kişi mahremiyeti ve kişisel verilerin gizliliği ihlal edilemez.
7) Merkez veya ünitede herhangi bir ürün satışı yapılamaz.
Merkez veya üniteler, tıbbi laboratuvar ve görüntüleme hizmetlerini sağlık kuruluşlarından hizmet alımı yoluyla temin edebileceklerdir. Hizmet alımı yoluyla sunulan hizmetlerde; hizmeti satın alan merkez veya ünite ile hizmeti fiilen sunan sağlık kuruluşu, uygulamadan ve sonuçlarından sorumludur.
Acil durumlarda ne yapılabilir?
Acil durumlarda, ilk yardım ve gerekli işlemler yapıldıktan sonra, hastanın ambulansla uygun sağlık kuruluşuna nakli sağlanır. Merkez veya ünitelerin, hizmet alan kişilere acil bir durumda müdahale yapmak üzere sevk edileceği özel hastane, kamu hastanesi, üniversite hastanelerinden veya 3000 metrekare büyüklük ve 10 uzman tabip kadrosunu haiz tıp merkezlerinden biri ile iş birliği yapması ve bu durumu müdürlüğe bildirmesi zorunludur.
Arabulucu Avukat - NURDAN HERİS