Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu'nun yürütücülüğünü yaptığı “Türkiye Sismik Aktivitesinin Deprem Ağ Modelleri ve Genelleştirilmiş İstatistiksel Mekanik Çerçevesinde İncelenmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
SİSMİK HAREKETLİLİK İNCELENİYOR
Projede, büyük depremlerin öncesinde ve sonrasında meydana gelen ölçülebilir niceliklerdeki değişimler ele alınacak. Çalışmayla Türkiye'nin sismik geçmişinin ve gelecekteki olası sismik hareketliliğinin istatistiksel mekanik çerçevesinde incelenmesi hedefleniyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı da proje yürütücüsü Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu ile proje ekibini tebrik ederek başarılar diledi.
AĞ MODELİ OLUŞTURULACAK
Projenin teknik detayları hakkında bilgi veren Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu, araştırmada deprem bölgelerinin hücrelere ayrılacağını ve bu hücreler arasındaki ilişkilerin karmaşık ağ modeli üzerinden inceleneceğini belirtti. Çelikoğlu, “Çalışmamızda ilgili deprem bölgelerini hücrelere ayırarak bu hücreler arasında karmaşık bir ağ modeli oluşturuyoruz. Karşılıklı olarak belirli fiziksel şartları sağlayan hücreleri birbirine bağlayarak bir matris temsili elde ediyoruz. Bu matris üzerinden yaptığımız ölçümlerle; en aktif hücrelerin hangileri olduğunu, hangi hücrelerin diğerlerini birbirine bağladığını ve sismik kümelenmelerin nerelerde yoğunlaştığını tespit etmeyi amaçlıyoruz” diye konuştu. Bu yöntemle deprem bölgelerindeki hareketliliğin hücreler arasındaki bağlantılar üzerinden değerlendirilmesi ve sismik aktivitenin yoğunlaştığı alanların belirlenmesi amaçlanıyor.
"ÖNEMLİ BİR VERİ KAYNAĞI OLUŞTURACAK"
Doç. Dr. Çelikoğlu, özellikle Kahramanmaraş merkezli depremler gibi geniş bir coğrafyayı etkileyen büyük sarsıntıların ardından yaşanan artçı şok sürecinin önemine dikkat çekti. Araştırmada deprem sıklığı dağılımından elde edilen üstel yardımıyla dengeden uzaklaşmış hücrelerin tespit edilmeye çalışılacağı belirtildi. Bu yöntemle artçı şok sürecinde öne çıkan alt bölgelerin belirlenmesi ve araştırmacıların bu alanlara odaklanmasına katkı sağlanması hedefleniyor. Çelikoğlu, projenin olası depremlere ilişkin daha somut verilerin elde edilmesine katkı sunacağını belirterek, “Deprem sıklığı dağılımından elde edilen üstel yardımı ile dengeden uzaklaşmış hücreleri tespit etmeye çalışacağız. Bu yöntemle, artçı şok sürecinde öne çıkan alt bölgelerin belirlenmesi, araştırmacıların bu noktalara odaklanmasını ve sonraki olası depremler için daha somut veriler elde edilmesini sağlayacaktır. Bu projenin temel çıktısı, deprem olan bölgenin dinamiğini çok daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olmasıdır. Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğiyle yürütülecek olan çalışma, deprem araştırmaları yapan bilim insanları için önemli bir veri kaynağı oluşturacak. Bilgisayar ortamında yürütülecek olan analizler, Türkiye’nin sismik geçmişini ve gelecekteki olası hareketliliğini istatistiksel mekanik çerçevesinde aydınlatacak" ifadelerini kullandı.