Türkiye, ağustosun ilk günlerinde beklenen sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya kalacak. Güneydoğu Anadolu'da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkması beklenirken, İstanbul ve Marmara'nın kıyı kesimlerinde yüksek nem nedeniyle sıcaklık daha bunaltıcı hissedilecek. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, halk arasında "eyyam-ı bahur" olarak adlandırılan sıcak dönemle ilgili değerlendirmelerde bulundu.
"RESMİ BİR METEOROLOJİK OLAY DEĞİL"
Toros, "eyyam-ı bahur" ifadesinin meteorolojide belirli tarihlere sahip resmi bir meteorolojik olay olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.Bazı takvimlerde bu dönemin 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini aktaran Toros, eyyam-ı bahurun en sıcak günler anlamında kullanıldığını söyledi. Bu dönemin her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette yaşanmasının beklenemeyeceğini belirten Toros, atmosferik tahmin modellerinin ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin önemli bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğine işaret ettiğini ifade etti.
SICAKLIKLAR 40 DERECEYİ AŞACAK
Sıcak hava dalgasının Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası'ndan, batısına ise Afrika üzerinden geleceğini belirten Toros, sıcaklıkların bölgelere göre farklılık göstereceğini kaydetti.Toros, geçen yıl eyyam-ı bahur sıcaklarının Türkiye genelinde etkili olduğunu ve sıcaklık rekorlarının kırıldığını hatırlattı. Toros, sıcaklıkların bölgelere göre farklı hissedileceğini belirterek "Güneydoğu Anadolu'da temel risk unsuru yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul gibi Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha fazla artacak. 3 Ağustos Pazartesi İstanbul'da sıcaklıklar 30, 4 Ağustos Salı ise 32 dereceye çıkıyor. Eyyam-ı bahur sürecinde sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu'da 40 derecenin üzerine, çarşambadan itibaren tüm Türkiye'de normalin üzerine çıkacak” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE'DE UZUN DÖNEMLİ ISINMA EĞİLİMİ
Toros, kısa süreli sıcak hava dalgaları ile iklim değişikliğinin birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı. Tek bir sıcak hava döneminin doğrudan iklim değişikliğinin kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Toros, uzun yıllara ait gözlemlerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimi bulunduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 249 istasyondan elde ettiği verilere göre Türkiye'nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 döneminde 12,7 derece olduğunu aktaran Toros, bu değerin 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldiğini belirtti.İki dönem arasında yaklaşık 1,7 derecelik artış yaşandığını ifade eden Toros, Türkiye'nin kayıtlardaki en sıcak yılının 15,3 derece ortalamayla 2024, en soğuk yılının ise 11,4 dereceyle 1992 olduğunu söyledi.
"SICAK HAVA DALGALARI DAHA ETKİLİ OLABİLİR"
Uzun dönemli sıcaklık verilerinin Türkiye'de sıcaklık artışına işaret ettiğini belirten Toros, bugün yaşanan sıcak hava olaylarının yalnızca yaz mevsiminin doğal sıcaklığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.Toros, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2025 yılı iklim değerlendirmesinin Türkiye'nin sıcaklık artışları ve aşırı hava olayları açısından giderek daha fazla riskle karşı karşıya kaldığını ortaya koyduğunu belirtti. Türkiye'deki uzun dönemli ısınma eğiliminin küresel iklim değişikliğiyle uyumlu olduğunu kaydeden Toros, sıcak hava dalgalarının gelecekte daha sık, daha uzun süreli ve daha etkili yaşanabileceğine vurgu yaptı.Bu durumun toplum, şehirler, su kaynakları, tarım ve enerji sistemi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirten Toros, sıcak hava dalgalarının yalnızca termometrede görülen sıcaklık değerlerinden ibaret olmadığını söyledi.
ŞEHİRLERDE ISI ADASI ETKİSİ
Beton ve asfalt gibi yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısıyı gece atmosfere geri verdiğini belirten Toros, bu durumun şehir merkezlerinin kırsal alanlara göre daha sıcak kalmasına neden olduğunu ifade etti. "Şehir ısı adası" olarak tanımlanan bu etkinin özellikle büyük şehirlerde sıcaklıkların daha yüksek hissedilmesine yol açabildiğini belirten Toros, yeşil alanların artırılması ve gölgelendirme uygulamalarının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Toros ayrıca şehir planlamasında ısı birikimini azaltacak çözümlerin uygulanması gerektiğini belirtti.
YAŞLILAR, ÇOCUKLAR VE KRONİK HASTALAR DİKKAT!
Sıcak hava şartlarında herkesin dikkatli olması gerektiğini belirten Toros, yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan bireyler ile kronik hastalığı bulunan kişilerin daha yüksek risk altında olduğunu söyledi.Kalp-damar, solunum ve metabolik hastalığı bulunan kişilerin sıcak hava dönemlerinde daha dikkatli davranması gerektiğini belirten Toros, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında zorunlu olmadıkça açık alanda uzun süre kalınmaması gerektiğini ifade etti.
ÖNLEM ALMAYI UNUTMAYIN!
Toros, sıcak hava dönemlerinde yeterli miktarda su tüketilmesini, açık renkli ve hava geçirgen kıyafetlerin tercih edilmesini ve güneş altında uzun süre kalınmamasını önerdi. Fiziksel aktivitelerin ise günün daha serin saatlerine kaydırılması gerektiğini belirten Toros, egzersizlerin sabah erken saatlerde veya akşam saatlerinde yapılmasının daha uygun olduğunu anlattı.