A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın son yıllarda elde ettiği tarihi başarılar milyonlarca kişiye büyük gurur yaşatırken, Türk kadın voleybolunun temellerini atan isimlerden biri yeniden gündeme geldi. Erkek voleybol takımında forma giyen ilk kadın sporcu olan Sabiha Rıfat Gürayman, Cumhuriyet'in ilk yıllarında hem spor hem de mühendislik alanında ezber bozan başarılara imza attı. "Uçan Parmaklar" lakabıyla tanınan Gürayman, Fenerbahçe'nin erkek voleybol takımını kaptan olarak şampiyonluğa taşıdıktan sonra Türkiye'nin ilk kadın inşaat mühendislerinden biri olarak Anıtkabir'in yapımında görev aldı. Onun hikayesi, Cumhuriyet'in kadınlara sunduğu fırsatların en dikkat çekici örnekleri arasında gösteriliyor.
ERKEK TAKIMINDA OYNADI
Sabiha Rıfat Gürayman, voleybolla İstanbul Kız Lisesi'nde tanıştı ve kısa sürede yeteneğiyle dikkat çekti. Daha sonra Fenerbahçe Kadın Voleybol Takımı'na katılarak resmi maçlarda forma giydi. Ancak dönemin şartlarında kadın voleybol takımı faaliyetlerini sürdüremeyince spor hayatını bırakmak yerine farklı bir yol seçti. Kurallarda kadınların erkek takımında oynamasını engelleyen bir madde bulunmadığını gören Gürayman, Fenerbahçe Erkek Voleybol Takımı'na katılarak Türk spor tarihinde bir ilke imza attı.
FENERBAHÇE'Yİ ŞAMPİYONLUĞA TAŞIDI
Sabiha Rıfat Gürayman, erkek takımındaki performansıyla kısa sürede takım arkadaşlarının ve spor camiasının takdirini kazandı. Refleksleri ve oyun zekâsı nedeniyle kendisine "Uçan Parmaklar" lakabı verildi. 1929 yılında takım kaptanlığına yükselen Gürayman, beş erkek ve bir kadından oluşan kadroyla İstanbul şampiyonluğunu kazandı. Böylece hem erkek takımında forma giyen hem de şampiyonluk yaşayan ilk kadın sporcu olarak tarihe geçti. Dönemin spor dergileri ve yöneticileri bu başarıyı Türk sporunda bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.
MÜHENDİSLİKTE DE TARİH YAZDI
Spor kariyerinin yanında eğitim hayatını da başarıyla sürdüren Sabiha Rıfat Gürayman, Atatürk'ün isteğiyle kız öğrencilerin kabul edildiği Yüksek Mühendis Mektebi'nin ilk kadın öğrencileri arasında yer aldı. Mezuniyetinin ardından Bayındırlık Bakanlığı'nda görev alarak Türkiye'nin ilk kadın inşaat mühendislerinden biri oldu. Anadolu'nun farklı bölgelerinde köprüler, kamu binaları ve önemli projelerde görev üstlendi. Ankara-Beypazarı yolundaki Kemer Köprüsü'nün yapımındaki çalışmaları büyük takdir topladı. Meslek hayatı boyunca kadınların şantiyelerde görev alamayacağı yönündeki önyargıları da başarılarıyla yıktı.
ANITKABİR'İN YAPIMINDA 10 YIL GÖREV ALDI
Sabiha Rıfat Gürayman'ın kariyerindeki en önemli görevlerden biri Anıtkabir'in inşaatı oldu. Henüz 35 yaşındayken Anıtkabir'in kontrol mühendisliği görevine getirilen Gürayman, yaklaşık on yıl boyunca bu tarihi projede çalıştı. İnşaatın planlanan şekilde ilerlemesinde önemli sorumluluklar üstlendi ve dünyanın dikkatini çeken kadın mühendislerden biri haline geldi. Daha sonra yaptığı açıklamalarda, bu görevi Atatürk'e duyduğu minnetin küçük de olsa bir karşılığı olarak gördüğünü ifade etti. Anıtkabir'deki emeği bugün müzede de anılmaya devam ediyor.
FİLENİN SULTANLARI'NA UZANAN MİRAS
Bugün dünya voleybolunun zirvesinde yer alan Filenin Sultanları'nın başarıları, Cumhuriyet'in ilk yıllarında atılan adımların bir devamı olarak görülüyor. Sabiha Rıfat Gürayman gibi öncü kadınlar, yalnızca sporcu kimlikleriyle değil cesaretleri ve kararlılıklarıyla da sonraki kuşaklara ilham verdi. Kadınların eğitimden spora, mühendislikten kamu hizmetine kadar birçok alanda var olabileceğini gösteren isimlerden biri olarak tarihe geçti. Hem voleybol sahasında hem de mühendislik projelerinde bıraktığı iz, Cumhuriyet tarihinin en önemli başarı öykülerinden biri olarak kabul ediliyor. Aradan geçen onlarca yıla rağmen Sabiha Rıfat Gürayman'ın hikayesi, Türk sporunun ve Türk kadınının ilham veren simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
