Her yıl 21 Haziran’da gerçekleşen yaz gündönümü, kuzey yarımkürede yılın en uzun gündüzünün yaşandığı tarihi ifade eder. Güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi’ne dik geldiği bu özel günde, Türkiye dahil kuzey yarımkürede günler kısalmaya; güney yarımkürede ise uzamaya başlar. Astronomi ve coğrafya açısından büyük önem taşıyan bu tarih, aynı zamanda mevsimlerin dönüm noktası olarak kabul edilir.
KAYNAK: SABAH
Yaz Gündönümünde Neler Olur?
21 Haziran günü, Kuzey Yarımküre’de en uzun gündüz ve en kısa gece yaşanır. Bu sırada Güneş ışınları, Yengeç Dönencesi’ne tam dik açıyla gelir. Güneş tam tepedeyken (öğle saatlerinde) Yengeç Dönencesi üzerindeki bölgelerde gölge boyu sıfıra iner. Aynı zamanda:
Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat boyunca güneş batmaz, sürekli gündüz yaşanır.
Güney Kutup Dairesi’nde ise 24 saat boyunca gece yaşanır.
Aydınlanma çemberi, güney yarımküredeki kutup dairesini teğet geçer.
Gölge boyları kuzey yarımkürede en kısa seviyeye ulaşır.
21 Haziran’da Türkiye’de Gündüz Süreleri
Bu özel günde Türkiye genelinde yaklaşık 15 saate yakın gündüz yaşanır. En uzun gündüz süresi ülkemizin en kuzey noktası olan Sinop’ta ölçülür. İşte bazı şehirlerdeki gündüz uzunlukları:
Edirne: 15 saat 22 dakika
Ankara: 15 saat 3 dakika
Antalya: 14 saat 42 dakika
Hakkâri: 14 saat 57 dakika
Bu farklar, şehirlerin enleme göre Güneş’ten aldığı ışık miktarına bağlı olarak değişir. Gündönümünün ardından, Kuzey Yarımküre’de günler yavaş yavaş kısalmaya, geceler uzamaya başlar.
Gündönümünün Kültürel Anlamı
Bazı kültürlerde 21 Haziran yalnızca yazın başlangıcı değil, doğayla bütünleşmenin, bereketin ve ışığın kutlandığı bir gün olarak da kabul edilir. Kuzey Avrupa’dan Kuzey Amerika’ya kadar birçok bölgede “Yaz Gündönümü Festivalleri” düzenlenir.
