Amerika’nın ilk müslüman belediye başkanı Zohran Mamdani kimdir? Gerçek mesleği ne? Nereli?

TRUMP’A MEYDAN OKUDU Seçimden önce ABD Başkanı Donald Trump tarafından “komünist” olarak nitelendirilen Mamdani, Brooklyn’de yaptığı zafer konuşmasında Trump’a "Donald Trump, izlediğini bildiğim için sana dört kelimem var: Turn the volume up (Sesi aç)." sözleriyle seslendi. Mamdani, “Donald Trump tarafından ihanete uğramış bir ulusa onu nasıl yenebileceğini gösterebilecek biri varsa, bu, onu yaratan şehirdir” dedi. “Ve bir despotu gerçekten korkutmanın bir yolu varsa, bu, ona güç kazandıran koşulları ortadan kaldırmaktır” diye ekledi.

“GÖÇMENLERİN ŞEHRİ OLARAK KALACAK” Zafer konuşmasında, “Bu siyasal karanlık döneminde New York ışık olacak” diyen Mamdani, sözlerine “New York, göçmenlerin kenti olarak kalacak. Göçmenler tarafından inşa edilmiş, göçmenler tarafından ayakta tutulmuş ve bu geceden itibaren bir göçmen tarafından yönetilen bir şehir” şeklinde devam etti. Mamdani, New York’un 1892’den beri en genç belediye başkanı olarak 1 Ocak’ta göreve başlayacak.

GÖÇMEN KÖKENLİ BİR LİDER Zohran Kwame Mamdani, 1991’de Uganda’nın başkenti Kampala’da Hint kökenli Müslüman bir ailenin çocuğu olarak doğdu.

Annesi, ünlü film yapımcısı Mira Nair; babası ise Columbia Üniversitesi profesörü Mahmood Mamdani. Ailesi 1998’de ABD’ye taşındı ve Mamdani yaşamının büyük kısmını New York’ta geçirdi.

SİYASETE GİDEN YOL Mamdani, siyasete atılmadan önce Queens’te konut danışmanı olarak çalıştı. Düşük gelirli ailelerin tahliyelere karşı mücadelesine destek verdi. 2020’de New York Eyalet Meclisi’ne seçilen Mamdani, burada görev yapan ilk Güney Asyalı erkek ve ilk Ugandalı üye oldu.

“NEW YORK SATILIK DEĞİL” SLOGANI 2025 seçimlerinde Demokrat Parti adayı olarak yarışan Mamdani, kampanyasında “New York satılık değil” sloganını kullandı. Kira artışlarının dondurulması, ücretsiz otobüs ulaşımı, ücretsiz çocuk bakımı ve yüksek gelir gruplarına ek vergi uygulanması gibi vaatlerle seçmenden destek topladı. Destekçilerinin çoğu genç seçmenler ve işçi sınıfı oldu.

SOSYALİST POLİTİKALAR Amerika Demokratik Sosyalistleri üyesi olan Mamdani, yıllık geliri 1 milyon doları aşanlara yüzde 2 ek vergi getirilmesini, kurumlar vergisinin artırılmasını, toplu taşımada ücretsiz erişim sağlanmasını ve asgari ücretin 30 dolara çıkarılmasını savundu. Ayrıca kamu çocuk bakım hizmetlerinin genişletilmesi ve kiralık konutların denetlenmesi çağrısında bulundu.

ELEŞTİRİLER VE TEPKİLER Bazı çevreler Mamdani’yi “kutuplaştırıcı” bir figür olarak tanımlıyor. Eski vali David Paterson, “Trump farklı grupları hedef alıyordu, Mamdani de sıradan Demokratlar ve Cumhuriyetçilerden bahsediyor” açıklamasında bulundu. Park Avenue Sinagogu hahamı Elliot Cosgrove, “Zohran Mamdani’nin New York Yahudi toplumu için bir tehlike oluşturduğuna inanıyorum” dedi. Yatırımcı Bill Ackman ise Mamdani’nin yüksek vergilerle “şirketleri şehirden kaçıracağını” savundu.

MİLYARDERLERİN KARŞI KAMPANYASI Seçim sürecinde Mamdani’ye karşı milyarderler tarafından finanse edilen “Fix the City”, “Defend NYC” ve “Put NYC First” gibi komiteler milyonlarca dolar harcadı. Eski belediye başkanı Michael Bloomberg bu gruplara toplam 5 milyon dolar, Airbnb kurucusu Joe Gebbia 3 milyon dolar, yatırımcı Bill Ackman 1,25 milyon dolar katkı yaptı. Ancak bu çabalar Mamdani’nin yükselişini durduramadı.

FİLİSTİN DESTEĞİ VE NETANYAHU ÇIKIŞI Mamdani, İsrail hükümetine yönelik eleştirileriyle tanınıyor. 2024’te yaptığı açıklamada, “Filistin, eşit haklara sahip bir devlet olarak var olmalı” dedi. Aynı yıl katıldığı bir programda, “Belediye Başkanı olsaydım, New York şehri Netanyahu’yu tutuklardı” ifadesini kullandı. Bu çıkış, ABD kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

RAP MÜZİĞİNDEN SİYASETE Gençlik yıllarında “Young Cardamom” adıyla rap yapan Mamdani, annesi Mira Nair’in yönettiği Disney filmi Queen of Katwe (2016) için müzik hazırladı. Mamdani, Suriyeli Amerikalı sanatçı Rama Duwaji ile evli.

TRUMP’LA GERİLİM ABD Başkanı Donald Trump, Mamdani’yi “komünist deli” ve “bekleyen felaket” olarak nitelendirmişti. Trump, Mamdani’nin seçilmesi durumunda federal fonları kesmekle tehdit etmişti. Mamdani ise, “Şehrin iyiliği için birlikte çalışırım ama korkmam” diyerek yanıt verdi.

YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI Zohran Mamdani, Ocak 2026’da görevine başlayacak. New York’un ilk Müslüman, en genç ve en sol görüşlü belediye başkanı olarak seçilmesi, ABD siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.