Arabaya biner binmez elimiz gidiyor ama çoğu sürücü bu özelliği bilmiyor! Emniyet kemeri tokası bakın ne işe yarıyormuş?

Araçta mahsur kalınan ve özellikle otomobilin suya düştüğü acil durumlarda çıkış için kullanılabilecek yöntemlerden biri emniyet kemerinin metal tokası olabilir. Uzmanların yaptığı testlerde, uygun noktaya uygulanan darbelerle bazı temperli yan camların kırılabildiği görüldü. Ancak bu yöntemin tüm araçlarda ve cam türlerinde etkili olmadığı belirtiliyor. Uzmanlar, acil durumda önceliğin emniyet kemerini çözmek ve elektrikli camları hızlı şekilde açmak olması gerektiğine dikkat çekiyor.

Otomobillerde meydana gelen kazalarda emniyet kemeri, sürücü ve yolcuların araç içerisinde savrulmasını önleyen en önemli güvenlik ekipmanlarının başında geliyor. Ancak emniyet kemerinin metal tokası, bazı acil durumlarda araçtan çıkış için alternatif bir araç olarak da kullanılabiliyor.

Özellikle aracın suya düşmesi, kapıların sıkışması veya elektrik sisteminin devre dışı kalması gibi durumlarda araç içerisinden hızlı şekilde çıkmak hayati önem taşıyabiliyor. Bu gibi senaryolarda yan camın kırılması gerekebiliyor.

Araçtan kaçış yöntemleri üzerine gerçekleştirilen testlerde, emniyet kemerinin metal tokasının bazı temperli yan camları kırabildiği belirlendi. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için darbenin camın doğru noktasına uygulanması gerekiyor.

Testlerde metal parçanın camın merkezinden ziyade alt bölümde, ön köşeye yakın bir noktaya yöneltilmesinin daha etkili olduğu görüldü. Camın kenar ve köşe bölgelerinin darbelere karşı merkez bölümüne göre daha hassas olması, uygulanan kuvvetin daha küçük bir alanda yoğunlaşmasını sağlıyor.

Temperli camlar, güçlü bir darbeyle kırıldığında çok sayıda küçük parçaya ayrılacak şekilde tasarlanıyor. Bu nedenle uygun noktaya yeterli kuvvet uygulandığında camın ilk birkaç darbe içerisinde parçalanması mümkün olabiliyor.

Ancak otomobillerde kullanılan bütün camlar aynı özelliklere sahip değil. Araçlarda temel olarak temperli ve lamine cam olmak üzere farklı cam türleri bulunuyor.

Temperli cam darbeyle birlikte küçük parçalara ayrılırken lamine cam, iki cam tabakasının arasında bulunan plastik katman sayesinde çatladığında dahi büyük ölçüde bütünlüğünü koruyor. Bu nedenle lamine camı emniyet kemerinin metal tokasıyla kırmak oldukça zor.

Özellikle ön camlar çoğunlukla lamine camdan üretilirken bazı yeni model araçlarda yan camlarda da lamine cam kullanılabiliyor. Bu nedenle sürücülerin araçlarının cam özelliklerini önceden bilmesi önem taşıyor.

Araçtan kaçış ekipmanlarıyla gerçekleştirilen testlerde de bu fark açık şekilde ortaya çıktı. İncelenen farklı kaçış aparatlarının yalnızca bir bölümü temperli yan camları kırabilirken, lamine camlar üzerinde aynı başarı elde edilemedi.

Uzmanlar, aracın suya düşmesi halinde ilk hedefin camı kırmak olmaması gerektiğini belirtiyor. Böyle bir durumda öncelikle emniyet kemerinin çözülmesi ve elektrikli camların mümkün olan en kısa sürede açılması gerekiyor.

Elektrikli camlar çalışmıyorsa ve kapılar açılamıyorsa, temperli yan camların kırılması alternatif bir çıkış yöntemi olarak değerlendirilebiliyor. Bu noktada özel olarak tasarlanmış cam kırıcılar, emniyet kemerinin metal tokasına göre daha güvenilir bir seçenek oluşturuyor.

Emniyet kemeri kesicisi ve cam kırıcıyı aynı gövdede bulunduran bazı acil durum aparatları da bulunuyor. Yaylı mekanizmaya sahip bu ürünlerin, camı kırmak için daha az fiziksel güç gerektirdiği ifade ediliyor.

Öte yandan emniyet kemerinin asıl görevi, kaza sırasında araç içerisindeki kişilerin savrulmasını ve araçtan fırlamasını önlemek. Çarpışma sırasında araç ani şekilde dururken kemer takmayan kişinin vücudu hareketini sürdürmeye devam ediyor.

Doğru şekilde takılan üç noktalı emniyet kemeri, çarpışma sırasında oluşan kuvvetin vücudun daha güçlü bölgelerine dağıtılmasına yardımcı oluyor. Aynı zamanda başın, göğsün ve diğer hassas bölgelerin araç içerisindeki sert yüzeylere çarpma riskini azaltıyor.

Emniyet kemeri yalnızca yüksek hızdaki kazalarda değil, düşük hızlarda meydana gelen çarpışmalarda da büyük önem taşıyor. Günlük güzergâhlarda ve şehir içerisinde meydana gelen kazalar, sürücülerin "kısa mesafede kemere gerek yok" düşüncesinin aksine ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Hava yastıkları da emniyet kemerinin yerine geçmiyor. Hava yastığı, kemer tarafından sabitlenen vücudu destekleyen ilave bir güvenlik sistemi olarak görev yapıyor. Bu nedenle araçta hava yastığı bulunması, emniyet kemeri kullanımını gereksiz hale getirmiyor.

Emniyet kemeriyle ilgili yaygın yanlış inanışlardan biri de kemerin kaza sırasında araçtan çıkmayı zorlaştırdığı düşüncesi. Özellikle suya düşme veya yangın gibi nadir durumlarda dahi kemerin doğru kullanılması, kişinin çarpışma sırasında bilinç kaybı yaşamasını veya araç içerisinde savrulmasını önleyebileceği için çıkışı kolaylaştırabiliyor.

Araçtan dışarı fırlamanın güvenli bir seçenek olmadığı da uzmanların özellikle üzerinde durduğu konular arasında bulunuyor. Çarpışma sırasında araçtan fırlayan kişilerin başka bir araç, yol kenarındaki nesneler veya kendi aracıyla yeniden temas etme riski bulunuyor.

Emniyet kemerinin metal tokası, özel cam kırıcı bulunmayan bazı acil durumlarda alternatif bir yöntem olarak değerlendirilebilir. Ancak yöntemin her otomobilde ve her cam türünde işe yarayacağının garantisi bulunmuyor. Bu nedenle sürücülerin araçlarında uygun bir acil durum cam kırıcı ve emniyet kemeri kesici bulundurması, acil çıkış planını önceden bilmesi ve her yolculukta emniyet kemerini doğru şekilde takması büyük önem taşıyor.