Üzüm, yaz mevsiminin sonları ve sonbahar aylarında olgunlaşarak hasat ediliyor. Çeşidine göre farklı dönemlerde toplanan üzüm, doğru yöntemler uygulandığında kış aylarında da tüketilebiliyor. Taze üzümü değerlendirmek isteyenler ise kurutma, dondurma, konserve ve sirke yapımı gibi yöntemlere başvurabiliyor.
Üzüm nasıl saklanır? Üzüm sirkesi nasıl yapılır? Kışlık üzüm nasıl hazırlanır? Üzüm nasıl kurtulur? İşte tüm bu soruların cevaplarını ve üzüm hakkında bilmeniz gereken pratik bilgileri sizler için derledik.
ÇEŞİDİNE GÖRE HASADI DEĞİŞİYOR
Üzümün hasat dönemi çeşidine ve yetiştiği bölgenin iklim koşullarına göre değişiklik gösteriyor. Erkenci çeşitler haziran ve temmuz aylarında olgunlaşırken ana sezon çeşitleri ağırlıklı olarak ağustos ve eylül aylarında toplanıyor. Geççi çeşitlerde ise hasat eylül sonundan kasım ayına kadar devam edebiliyor.
Bu nedenle bağlarda olgunlaşan üzümleri kışlık olarak değerlendirmek isteyenlerin öncelikle sağlam, olgun ve herhangi bir bozulma belirtisi göstermeyen taneleri seçmesi gerekiyor.
ÜZÜM FIRINDA NASIL KURUTULUR?
Evde kuru üzüm hazırlamanın yöntemlerinden biri fırında kurutma olarak öne çıkıyor. Bunun için öncelikle üzümler saplarından ayrılıp iyice yıkanıyor ve fazla suyunun giderilmesi bekleniyor.
Fırın yaklaşık 100 dereceye kadar önceden ısıtıldıktan sonra 60 dereceye ayarlanıyor. Üzümler, yağlı kağıt serilmiş veya uygun bir tepsiye birbirlerinin üzerine gelmeyecek şekilde yerleştiriliyor. Havanın dolaşabilmesi için fırın kapağının tamamen kapatılmaması gerekiyor.
Kurutma süresi üzümün büyüklüğüne, içerdiği su miktarına ve fırının özelliklerine göre değişebiliyor. Bu nedenle üzümlerin belirli aralıklarla kontrol edilmesi önem taşıyor. Kuruyan üzümler tamamen soğuduktan sonra hava almayan kaplarda muhafaza edilebiliyor.
ÜZÜMLER GÜNEŞTE NASIL KURUTULUR?
Güneşli ve kuru havalarda geleneksel kurutma yöntemi de uygulanabiliyor. Üzümler saplarından ayrılıp temizlendikten sonra birbirlerine temas etmeyecek şekilde temiz bir tepsiye veya uygun bir kurutma yüzeyine seriliyor.
Üzümlerin toz, böcek ve diğer dış etkenlerden korunması için üzerlerinin temiz ve hava geçiren bir örtüyle kapatılması gerekiyor. Kurutma sırasında tanelerin ara sıra çevrilmesi, farklı yüzeylerin hava ve güneşle temas etmesine yardımcı oluyor.
Nem oranının yüksek olduğu bölgelerde ise güneşte kurutma süresinin uzayabileceği ve küflenme riskinin artabileceği dikkate alınmalı.
DERİN DONDURUCUDA NASIL SAKLANIR?
Üzümü taze haline yakın şekilde kış aylarında tüketmek isteyenler derin dondurucudan yararlanabiliyor. Bunun için öncelikle sağlam üzümler seçiliyor, saplarından ayrılıyor ve çürük veya ezilmiş taneler ayıklanıyor.
Yıkanan üzümlerin tamamen kurutulması gerekiyor. Ardından taneler birbirine yapışmayacak şekilde bir tepsiye dizilerek birkaç saat ön dondurma işlemine tabi tutuluyor. Donan üzümler daha sonra porsiyonlara ayrılarak buzdolabı poşetlerine veya uygun saklama kaplarına aktarılıp yeniden dondurucuya yerleştiriliyor.
Dondurulmuş üzümler doğrudan atıştırmalık olarak tüketilebildiği gibi smoothie, şerbet, sorbe ve çeşitli tatlılarda da kullanılabiliyor. Salatalara eklenerek farklı tariflerde değerlendirilmesi de mümkün oluyor.
ÜZÜM SİRKESİ TARİFİ
Fazla miktarda üzümü değerlendirmek isteyenlerin tercih ettiği yöntemlerden biri de sirke yapımı oluyor. Ev yapımı üzüm sirkesi için olgun ve sağlam üzümler kullanılıyor.
Üzümler temizlendikten sonra hafifçe ezilerek cam bir kavanoza alınıyor. Üzerine klorsuz içme suyu ekleniyor ve fermantasyonu desteklemek amacıyla kullanılan yardımcı malzemeler tarifin yöntemine göre ilave ediliyor. Kavanozun ağzı hava geçirecek şekilde temiz bir tülbentle kapatılıyor.
İlk fermantasyon döneminde karışım düzenli aralıklarla karıştırılıyor. Üzümler dibe çöktüğünde karışım süzülerek sıvı kısmı temiz bir kaba aktarılıyor. Ardından ikinci fermantasyon süreci başlıyor. Sirkenin olgunlaşma süresi kullanılan yönteme ve ortam koşullarına göre değişebiliyor.
Ev yapımı fermantasyonda hijyen, uygun kap kullanımı ve küf oluşumunun takip edilmesi önem taşıyor. Küf, kötü koku veya olağan dışı bir görünüm oluşması halinde ürün tüketilmemeli.
ÜZÜMÜ BÖYLE DE SAKLAYABİLİRSİNİZ
Üzüm, kışlık hazırlık kapsamında komposto, üzüm suyu veya uygun bir konserve ürünü olarak da değerlendirilebiliyor. Bu yöntemlerde kavanozların temizliği ve ısıl işlem koşullarının doğru uygulanması, ürünün güvenli şekilde saklanması açısından önem taşıyor. Hazırlanan ürünlerin uygun şekilde kapatılması ve serin, karanlık bir ortamda muhafaza edilmesi gerekiyor. Kavanozlarda kapak şişmesi, sızıntı, küf veya olağan dışı koku fark edilmesi halinde ürün tüketilmemeli.
KURU ÜZÜM NASIL SAKLANIR?
Kurutulan üzümlerin saklama koşulları da ürünün dayanıklılığını etkiliyor. Kuru üzümler tamamen soğuduktan sonra temiz ve kuru cam kavanozlara veya hava almayan saklama kaplarına konulabiliyor.
Kapların doğrudan güneş ışığı almayan, serin ve kuru bir yerde tutulması gerekiyor. Nemden uzak tutulmayan kuru üzümlerde zamanla yumuşama, küflenme veya bozulma görülebiliyor.
KIŞA HAZIRLARKEN BU NOKTALARA DİKKAT
Kışlık üzüm hazırlığında kullanılacak meyvelerin öncelikle sağlam olması gerekiyor. Çürük, küflü veya ciddi şekilde ezilmiş tanelerin diğerlerinden ayrılması, hazırlanan ürünün kalitesi açısından önem taşıyor.
Üzümleri dondurmadan önce tamamen kurutmak, kurutma sırasında hava koşullarını dikkate almak ve hazırlanan ürünleri uygun kaplarda saklamak gerekiyor. Böylece yaz sonunda hasat edilen üzümler farklı yöntemlerle değerlendirilerek kış aylarında da sofralarda yer alabiliyor.
