Sivas’ın yüksek rakımlı bölgelerinde doğal olarak yetişen üvez ağaçları, iki yılda bir meyve veriyor. Tokat–Sivas hattında bulunan bu nadir ağaçların meyvesi, toplanmasının ardından hemen yenmeyip olgunlaşması için bekletiliyor. Üvez, siyaha dönüp yumuşadığında tüketiliyor ve bu haliyle “şifa deposu” olarak biliniyor. Soğuk algınlığı, sindirim sorunları, kalp ve böbrek rahatsızlıklarına iyi geldiğine inanılan meyve özellikle kış aylarında yoğun ilgi görüyor.
Bu yıl verimin düşmesiyle birlikte geçen yıl kilosu 150 liradan satılan üvezin fiyatı 300 liraya kadar çıktı. Sivaslı esnaf Ahmet Şarkışla, “Üvez her köyde yetişmez, iki yılda bir meyve verir. Bu yıl az olunca fiyat arttı” dedi. Antioksidan açısından zengin olan üvez, çevre illerden de talep görüyor. Satıcılar, ürünü tanımayan vatandaşlar için tezgâhlara bilgilendirici etiketler asarak tanıtım yapıyor.
(SÖZCÜ)
Sivas’ın yüksek kesimlerinde doğal olarak yetişen üvez ağaçları, iki yılda bir meyve veriyor. Doğada kendiliğinden yetişen bu ağaçlar, özellikle Tokat–Sivas hattındaki dağlık bölgelerde bulunuyor. Her köyde rastlanmayan üvez, meyvesinin nadirliğiyle hem üreticinin hem de tüketicinin ilgisini çekiyor.
Üvez meyvesi, toplanmasının ardından hemen yenmiyor. Ağustos ve eylül aylarında toplanan meyveler, olgunlaşma sürecinin ardından bir süre bekletilerek çürümeye bırakılıyor. Meyve siyaha dönüştüğünde tüketiliyor. Bu aşama, üvezin kendine özgü aromasını ve besin değerini artırıyor.
Sivaslı vatandaşlar üvezi özellikle kış aylarında tercih ediyor. Halk arasında soğuk algınlığına, sindirim sorunlarına ve bağışıklık sistemini güçlendirmeye iyi geldiğine inanılıyor. Ayrıca yüksek tansiyon, kalp ve böbrek rahatsızlıkları için de destekleyici bir besin olarak görülüyor.
Geçtiğimiz yıl yaklaşık 500 kilogram üvez toplanırken, bu yıl verim ciddi şekilde düştü. Sivaslı esnaf Ahmet Şarkışla, bu yıl sadece 50 kilogram kadar üvez bulabildiklerini söyledi. Üvezin iki yılda bir yetişmesi nedeniyle arz az olunca fiyatlar da hızla arttı.
Geçen yıl kilosu 150 liradan satılan üvezin fiyatı, bu sezon 300 liraya kadar yükseldi. Şarkışla, “Bir sene bereketli olur, diğer sene çok az çıkar. Bu yıl verim düşük olunca fiyat iki katına çıktı” dedi.
Üvez meyvesi, toplandıktan sonra doğrudan yenmez. Vatandaşlar, meyveyi karanlık bir odada birkaç hafta beklettikten sonra tüketiyor. Meyve bu süreçte olgunlaşıyor, rengi siyaha dönüyor ve ekşimsi tadı yerini yumuşak bir aromaya bırakıyor.
Ahmet Şarkışla, “Üvez her köyde bulunmaz. Özellikle yüksek kesimlerde yetişir. Genelde yetişkinler bu meyveyi tanır ama gençler yeni yeni öğreniyor” dedi. Şarkışla, merak edenlerin tadına baktıktan sonra genellikle tekrar almaya geldiklerini de belirtti.
Uzmanlar, üvezin antioksidan açısından zengin olduğunu belirtiyor. Kalp-damar sağlığını desteklemesi, sindirimi düzenlemesi ve bağışıklık sistemini güçlendirmesiyle öne çıkan meyve, doğal bir vitamin deposu olarak görülüyor.
Sivas’tan Tokat’a kadar olan bölgelerde yetişen üvez, çevre illerden gelen vatandaşların da ilgisini çekiyor. Şarkışla, “Sadece Sivas’tan değil, çevre illerden de gelenler var. Tadına bakanlar genelde ertesi gün gelip yeniden alıyor” dedi.
Satıcılar, üvezi bilmeyen vatandaşların ilgisini çekmek için tezgâhlara bilgilendirici etiketler asıyor. Şarkışla, “Üvezi tanıtmak için beş farklı etiket hazırladık. Çünkü birçok kişi ilk kez görüyor” diye konuştu.
