Doğu Anadolu’daki uyuyan devler: Türkiye’nin 10 aktif volkanı!
Türkiye’de patlama potansiyeline sahip 10 aktif volkan, uzmanlara göre herhangi bir zamanda büyük bir felakete yol açabilir. Volkanların çevresinde ise milyonlarca kişi yaşıyor. İşte Türkiye'de aktif olan 10 volkan.
Abone Ol
Türkiye, Doğu Anadolu başta olmak üzere çeşitli bölgelerde aktif volkanlara ev sahipliği yapıyor. Aktif volkanlar, son 10 bin yıl içinde püskürmüş olan volkanlar olarak tanımlanıyor. Uzmanlar, bu volkanların şiddetle patlamaya hazır şekilde beklediğini belirtiyor.
VOLKANİK YAPININ ÖNEMİ
Doğu Anadolu bölgesinde yaklaşık 150 kilometre derinlikte, 1350 derece sıcaklıkta magma içeren katmanlar bulunuyor. Bölgenin yaklaşık üçte ikisi, yani 43 bin kilometrekarelik alan volkanik kayalarla kaplı. Bu durum, bölgenin aktif volkanik yapısının göstergesi olarak kabul ediliyor.
TÜRKİYE’DE SON DÖNEMDE PATLAYAN VOLKANLAR
Geçmişteki volkanik hareketler arasında;
Büyük Ağrı Dağı, 1840’larda
Tendürek Dağı, 1855’te
Erciyes Dağı, M.Ö. 6680’de
Nemrut Dağı ise en son 1441 ve 1443 yıllarında püskürmüş olarak biliniyor.
Nemrut’un kuzeyindeki lavların üzerinde bitki örtüsünün oluşmamış olması, bu volkanın ne kadar yakın zamanda aktif olduğunu gösteriyor.
VOLKANLARIN YAŞAMA ETKİLERİ
Nemrut Yanardağı, yaklaşık 90 bin yıl önce yaptığı büyük püskürmeyle Bitlis ve Muş’un Bulanık ilçesine kadar geniş alanları volkanik külle kapladı. Hasan Dağı ise 9 bin yıl önce patlamış ve bu patlama Çatalhöyük’te duvar resimlerine bile yansımıştır.
LAV VE KÜL AKINTILARININ ÖLÇÜLERİ
Lavlar yavaş hareket ettiği için genellikle kaçış mümkün. Ancak Nemrut, Ağrı ve Hasan Dağı gibi volkanlar yüksek sıcaklıkta gaz ve kül karışımı püskürtebilir. Bu karışımlar saatte 600 km hıza ulaşabilir ve 50-70 kilometre ilerleyebilir, bu da kaçmayı zorlaştırır.
PATLAMALARIN ÖNLENMESİ MÜMKÜN MÜ?
Volkanik patlamalar doğal afetlerdir ve önlenemez. Örneğin 1980’de ABD’de St. Helens Dağı’nın patlaması, 1600 atom bombası enerjisine eşdeğer bir yıkıma neden olmuştur.