Uşak’ta kadınlar, Türk Patent ve Marka Kurumunca 2017 yılında tescillenen ve kentle özdeşleşen tarhanayı geleneksel yöntemlerle üretmeyi sürdürüyor. Kentte 7 firma tarafından da üretilen Uşak tarhanası, köylerde ve evlerde bir araya gelen kadınların dayanışmasıyla hazırlanarak sofralara ulaştırılıyor.
Kent genelinde kadınların kurduğu 4 kooperatif bünyesinde üretimi ve satışı yapılan tarhana, kadınların aile ekonomisine katkı sağlamasına da imkan veriyor. Hava sıcaklıklarına bağlı olarak eylül sonunda başlayan üretim çalışmaları aralık ayının sonuna kadar devam ediyor.
Kırmızı biber, domates, soğan ve nane öğütüldükten sonra un, nohut, yoğurt ve mayayla harmanlanıyor ve yoğrularak hamur haline getiriliyor. Fermantasyon için tekne veya leğenlerde 21 gün bekletilen hamur, istenen kıvama geldiğinde küçük parçalara ayrılıyor.
Bahçelerde veya kooperatif binalarında beyaz çarşafların üzerine serilen tarhana, gölgede kurutuluyor. Daha sonra ufalanarak eleklerden geçirilen ürün paketleniyor ve siparişler doğrultusunda müşterilere gönderiliyor. Uşak tarhanası acılı ve acısız olmak üzere iki çeşit hazırlanıyor.
Banaz ilçesindeki Düzlüce Köyü Kadın Tarımsal Kalkınma Kooperatifi üyelerinden 56 yaşındaki Nezakat Işık, tarhana yapımını küçük yaşta annesinden öğrendiğini söyledi.
Uzun süre evinde tarhana hazırlayıp satarak kendi kazancını elde eden Işık, 2021 yılından bu yana köydeki kadınlarla birlikte kooperatif bünyesinde üretim yaptıklarını anlattı.
Kooperatif çatısı altında yılda 6 ton tarhana sattıklarını belirten Işık, "Daha önceleri eşe, dosta, akrabaya yaparken 2021 yılında kooperatif kurduk. Kooperatifte yapmaya başladık. Bütün kadınlar, burada keyifli bir şekilde üretim yapıyoruz. Elinde kendi harçlığın olduğu zaman daha rahat harcıyorsun. Bana bu anlamda katkı sunuyor." dedi.
Köydeki arkadaşlarıyla birlikte tarhana üretimi yapan 46 yaşındaki Meyser Çelikkanat ise üretimin kendileri için hem bir çalışma hem de bir araya gelme fırsatı olduğunu ifade etti
Çelikkanat, "Üretmek, güzel bir şey. Kadınlarla birlikte ürettiğimiz zaman mutlu oluyoruz. Aile bütçemize, kendi bütçemize katkıda bulunuyoruz. Çoluk çocuğumuza bir şeyler verebiliyoruz. Eşimizin eline bakmıyoruz en azından. Evde de boş zaman geçirmiyoruz. Tarhana yapım dönemini dört gözle bekliyoruz çünkü evde zaman geçmiyor bizim için. Arkadaşlarla bir araya gelip tarhana yapalım diye bekliyoruz." diye konuştu. 54 yaşındaki Naciye Öztürk de arkadaşlarıyla bir araya gelerek tarhana yaptıklarını, eş, dost ve akraba aracılığıyla kendilerine ulaşan müşterilere ürünlerini sattıklarını ifade etti.
