Sosyal medyada yayılan iddiaların aksine, bilimsel araştırmalar güneş kremlerinin cilt kanserine neden olduğuna dair güvenilir bir kanıt bulunmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, SPF 30 ve üzeri geniş spektrumlu güneş kremlerinin düzenli kullanımının zararlı UV ışınlarına karşı koruma sağlayarak cilt kanseri riskini azaltmaya yardımcı olduğunu belirtiyor.
Yaz aylarında güneş kremi kullanımıyla ilgili tartışmalar yeniden gündeme gelirken, sosyal medyada dolaşan bazı iddialar vatandaşlarda kafa karışıklığına neden oluyor. Özellikle güneş kremlerinin cilt kanserine yol açtığı yönündeki paylaşımlar dikkat çekerken, uzmanlar mevcut bilimsel verilerin bu iddiaları doğrulamadığını belirtiyor.
Dermatoloji uzmanlarına göre cilt kanserinin en önemli çevresel nedenlerinden biri güneşten gelen ultraviyole (UV) ışınları.
Güneş kremleri ise UVA ve UVB ışınlarına karşı koruma sağlayarak cildin zarar görmesini önlemeye yardımcı oluyor.
Bugüne kadar yapılan araştırmalarda, onaylı güneş kremlerinin cilt kanserine neden olduğuna ilişkin güvenilir bir bilimsel kanıt bulunmadı. Aksine uzmanlar, düzenli güneş koruyucu kullanımının melanom başta olmak üzere birçok cilt kanseri türüne karşı koruyucu etkisi olduğunu vurguluyor. Özellikle SPF 30 ve üzeri, geniş spektrumlu (UVA ve UVB korumalı) ürünlerin tercih edilmesi öneriliyor.
Bilimsel literatürde zaman zaman güneş kremi kullanan kişilerde cilt kanseri oranlarının daha yüksek göründüğü gözlemsel araştırmalar yer alıyor. Ancak uzmanlar bunun neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Çünkü açık tenli bireyler, uzun süre güneşte çalışanlar veya daha önce cilt kanseri tanısı alan kişiler zaten daha yüksek risk grubunda yer alıyor ve güneş kremini daha sık kullanıyor. Bu durum yalnızca istatistiksel bir ilişki oluşturuyor.
2023 yılında yaklaşık 470 bin kişinin verilerinin incelendiği geniş kapsamlı bir araştırmada da benzer sonuçlar ortaya çıktı.
Araştırmacılar, güneş kremi kullanan gruplarda cilt kanseri görülme oranının yüksek olmasının; güneşe daha fazla maruz kalma, ürünün yeterli miktarda kullanılmaması veya risk grubundaki kişilerin güneş koruyucuya daha fazla yönelmesi gibi nedenlerden kaynaklanabileceğini belirtti.
Çalışmanın yazarları da sonuçların "güneş kremi kanser yapıyor" şeklinde yorumlanmasının bilimsel olarak doğru olmadığını ifade etti.
Uzmanlar, güneşten etkili korunabilmek için güneş kreminin dışarı çıkmadan 15-30 dakika önce uygulanmasını öneriyor. Koruyuculuğun devam etmesi için ürünün 2-3 saatte bir, ayrıca denize girdikten veya yoğun terledikten sonra yeniden sürülmesi gerektiği belirtiliyor.
