Kademeli emeklilikte son durum ne? Kademeli emeklilik 2026'da çıkacak mı, meclise geldi mi?

Kademeli emeklilik (erken emeklilik) düzenlemesi, 2025 yılına girilmesine rağmen hâlen çözüme kavuşturulamamış önemli sosyal güvenlik konuları arasında yer alıyor. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan ve "emeklilikte tarihe takılanlar" olarak adlandırılan kesim, kademeli emeklilik taleplerini sivil toplum örgütleri ve siyasi kanallar aracılığıyla dile getirmeye devam ediyor.

Konu, geçtiğimiz aylarda CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay'ın TBMM Başkanlığı'na sunduğu kapsamlı kanun teklifiyle yeniden parlamento gündemine taşındı.

Söz konusu teklif, 1999-2008 döneminde sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik hakkından yararlanabilmelerinin önünü açmayı hedefliyor. Teklifin dikkat çeken diğer maddeleri arasında, esnaf ve memurlar için prim ödeme gün sayısının 9.000'den 7.200'e indirilmesi ve prim günü eksik olan sigortalıların kademeli olarak emekli olabilmelerine imkan tanınması yer alıyor.

Milletvekili Akay, teklifin gerekçesinde, farklı dönemlerde sigortalı olan bireyler arasında oluşan prim günü farklılıklarının sosyal güvenlik ilkeleriyle bağdaşmadığını ve bu durumun önemli bir adaletsizlik yarattığını vurguluyor.

Ancak hükümet kanadından konuya ilişkin beklentileri karşılayacak somut bir adım atılmış değil. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın son açıklamaları, mevcut emeklilik sisteminde herhangi bir değişikliğin planlanmadığını ortaya koyuyor. Bakan Işıkhan'ın "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek" şeklindeki sözleri, resmi pozisyonu net bir şekilde yansıtıyor.

Medya yorumcuları da konuya ilişkin beklentileri frenleyici açıklamalarda bulunuyor. Hürriyet yazarı Noyan Doğan, son köşe yazılarında hükümetin kademeli emeklilikle ilgili somut bir çalışmasının bulunmadığını, aksine EYT düzenlemesinin sosyal güvenlik sistemi üzerinde yarattığı mali yükün bu tür yeni düzenlemeler konusunda temkinli davranılmasına neden olduğunu ifade ediyor.

Buna karşılık, Sosyal Güvenlik alanında çalışmalarıyla tanınan uzman İsa Karakaş ise konuya siyasi perspektiften farklı bir yorum getiriyor. Karakaş, 2027 genel seçimleri öncesinde kademeli emeklilik konusunun yeniden gündeme gelebileceğini, siyasi partilerin seçim beyannamelerinde bu konuya yer verebileceklerini öngörüyor. Uzmanlar, 1999 sonrası sigortalıların yaşadığı mağduriyetin sosyal politika tartışmalarındaki yerini koruyacağını, ancak mevcut mali dengeler ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği endişeleri nedeniyle kısa vadede yasal düzenleme olasılığının düşük göründüğünü belirtiyor.

Konuyla ilgili diğer bir gelişme ise Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) planları oldu. Yeni Orta Vadeli Program döneminde açıklanan "yeşil finans stratejisi ve eylem planı" kapsamında, tasarrufların artırılması için Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi kurulacağının bildirilmesi, emeklilik sistemindeki olası reformlara ilişkin ipuçları veriyor. Ancak uzmanlar, TES'in kademeli emeklilik talebine doğrudan bir çözüm getirmeyeceği görüşünde birleşiyor.

Sonuç olarak, kademeli emeklilik talebinin önümüzdeki dönemde hem sosyal politika tartışmalarının hem de siyasi gündemin önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceği öngörülüyor. Ancak mevcut koşullarda yasal düzenleme yapılması konusundaki belirsizlikler, milyonlarca çalışanın merakla beklediği bu düzenlemenin ne zaman hayata geçirileceği sorusunu cevapsız bırakıyor.