Kalabalıktan sıkılanlara ilaç gibi! Antik kentten kiraz bahçelerine: İzmir'e gelip de görmeden dönmemeniz gereken o ilçe

KEMALPAŞA’NIN COĞRAFİ KONUMU Kemalpaşa, İzmir’e 29 kilometre uzaklıkta yer alıyor. İlçe, Nif Dağı’nın eteklerinde, yaklaşık 200 metre yükseklikte kurulmuş durumda. Çam ormanları ve kiraz üretimiyle bilinen Kemalpaşa, doğal yapısıyla dikkat çekiyor.

TARİHİ GEÇMİŞİ VE ANTİK DÖNEM Kemalpaşa’nın tarihi M.Ö. 13. yüzyıla kadar uzanıyor. Roma döneminden itibaren “Nymphaion” olarak anılan yerleşim, daha sonra Nif ve günümüzde Kemalpaşa adıyla biliniyor.

Nymphaion adının, bölgede su ve ağaç varlığının yoğun olmasından dolayı su perilerine adanmış tapınak anlamına geldiği ifade ediliyor. İlçede Akadlar, Hititler, Helenler, Lidyalılar, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Türkler hüküm sürdü.

“NİF” ADININ KÖKENİ Kemalpaşa’nın tarihteki adı Yunanca’da gelin anlamına gelen “Nif” olarak biliniyor.

İlçenin bu adı almasının, yaz kış yeşil kalması ve bahar aylarında kiraz ile meyve ağaçlarının çiçek açarak gelin görünümünü andırmasıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.

STRATEJİK KONUMU İlçe, Smryna (İzmir) ile İlydia (Sardes) arasında bir geçiş noktası olması nedeniyle antik çağlarda birçok yerleşime sahne oldu. Özellikle Bizans ve Osmanlı dönemlerinde yoğun iskan gördü.

TÜRK HAKİMİYETİ DÖNEMİ Kemalpaşa ve çevresi, Saruhan Baba Sultan Kutbeit zamanında Hacı Emet Bey tarafından fethedilerek Saruhanlı Beyliği’ne katıldı. Daha sonra I. Murat döneminde Osmanlı hakimiyetine girdi.

Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde ilçe hakkında, “Kalesi yalçın bir kaya üzerinde, 5 köşeli, 2 kapılı, 200 adımlık içindeki ve altındaki kubbelerden akan soğuk sular vardır. İçinden elini uzatıp bir iki tas su çıkarmak mümkün değildir” ifadelerini kullandı.

KEMALPAŞA YANGINI Kemalpaşa merkezinde yer alan Çarşı Camii kapısındaki taşta “1306 sabahın hıfzı leyhinde (gece yarısı) yandı bu çarşı” ifadesi yer alıyor.

Bu yazıdan, ilçenin 1890 yılında büyük bir yangın geçirdiği anlaşılıyor. Nif yerleşimi, Saruhanlı Sancağı’na bağlı bir bucak iken 1900 yılında İzmir’e bağlandı, 1901 yılında kaza oldu.

CUMHURİYET DÖNEMİ “Nif”, 16 Mayıs 1922 tarihinde Yunan işgaline uğradı. İlçe, 8 Eylül 1922 sabahı Savandağ Mevkii’nde yapılan çatışmanın ardından saat 15.00’te Türk askerleri tarafından kurtarıldı ve Hükümet Konağı’na Türk bayrağı çekildi.

Mustafa Kemal Atatürk, 8 Eylül 1922 günü ilçeye gelerek o dönemde düşman karargâhı olan ve günümüzde Askerlik Şubesi olarak kullanılan binada konakladı. Cumhuriyet’in ilanından sonra ilçenin adı Kemalpaşa olarak değiştirildi.

TARİHİ YERLER VE ANITLAR Kemalpaşa Torbalı yolu üzerinde yer alan Karabel Kaya Kabartması, M.Ö. 13. yüzyıla tarihleniyor.

Tarihçi Herodotos’a göre kabartmada betimlenen kişinin Mısır Kralı Sesotris olduğu ifade ediliyor. Karabel Anıtı’nın, Hitit Kralı IV. Tuthaliya döneminde yaklaşık M.Ö. 1200 yıllarında yapıldığı değerlendiriliyor. Kabartma, geçidin batısında bir kaya yüzeyine işlenmiş durumda.

ULUCAK HÖYÜK Ulucak Höyük, 1960 yılında İngiliz araştırmacı David French tarafından tespit edildi. 1995 yılında İzmir Arkeoloji Müzesi başkanlığında ve Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Altan Çilingiroğlu’nun bilimsel danışmanlığında kazı çalışmalarına başlandı.

Kazılar, günümüzden yaklaşık 8 bin yıl öncesine tarihlenen yerleşim izlerini ortaya koydu. Höyükte Geç Neolitik, Tunç Çağları ve Geç Roma-Erken Bizans dönemlerine ait kültür katları belirlendi.

GEZİLECEK YERLER Kemalpaşa’da Bizans döneminde 1206-1222 yılları arasında yaptırılan Kız Kulesi (Laskaris Sarayı), ilçenin sembol yapıları arasında yer alıyor. Nif Dağı’nda Laskarisler dönemine ait saray kalıntıları bulunuyor. İlçe merkezine 4 kilometre uzaklıktaki Kımız Çiftliği, ziyaret edilen alanlar arasında yer alıyor.

Hamza Baba Türbesi, Yedigöz Köprüsü, Hitit Karabel Anıtı ve Ümran Baradan Güzel Sanatlar Müzesi ilçede öne çıkan diğer yapılar arasında bulunuyor.

FESTİVALLER Kemalpaşa Altın Kiraz Kültür ve Sanat Festivali, her yıl bahar aylarında düzenleniyor. Nazarköy Boncuk Şenliği ise boncuk üretimiyle bilinen Nazarköy’de gerçekleştiriliyor.

NE YAPMALI, NE YEMELİ? Kemalpaşa’da Ulucak Höyük, Karabel Anıtı ve Kız Kulesi ziyaret edilebiliyor. Kazak Vadisi’nde doğa yürüyüşleri yapılabiliyor. İlçede yetiştirilen kiraz ve Nazarköy kahvaltısı, öne çıkan yerel lezzetler arasında yer alıyor.