Kar, güneş ve mavilik aynı karede! Doğu’nun Saklı Denizi’nde kartpostallık manzara: Hazar Gölü büyüledi

Hazar Gölü ile Hazarbaba Dağı, kış mevsiminde oluşan manzarasıyla dikkat çekti. Elazığ’ın Sivrice ilçesinde bulunan göl ve çevresindeki dağlar, kar örtüsü ve güneş ışığının birleşmesiyle farklı görüntüler oluşturdu.

"Doğu’nun Saklı Denizi" olarak adlandırılan Hazar Gölü’nün mavi suları ile Hazarbaba Dağı’nın karla kaplı zirveleri, havadan görüntülendi. Bölgedeki manzarada kar, güneş ve gölün maviliği bir araya geldi.

GÖLÜN OLUŞUMU VE JEOLOJİK YAPISI Hazar Gölü, dünyanın en uzun kırık hatlarından biri üzerinde yer alıyor. Göl, Afrika’nın doğusundaki tektonik gölleri oluşturan Rift sistemi üzerinde bulunuyor.

Kızıldeniz, Akabe Körfezi, Lüt Gölü ve Şeria Oluğu üzerinden Amik Ovası’na ulaşan kırık sistemi, Doğu Anadolu Fay Hattı’na kadar uzanıyor. Doğrultu atımlı fay özelliği taşıyan bu sistem, yerkabuğunda yatay ve düşey hareketlere neden oluyor. Bu hareketler sonucu oluşan çöküntü alanında Hazar Gölü meydana geldi.

TEMEL COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ Hazar Gölü yaklaşık 20 kilometre uzunluğa ve 5–6 kilometre genişliğe sahip. Kabaca elips şeklinde olan göl, Türkiye’nin en derin gölleri arasında gösteriliyor.

En derin noktasının kuzeydoğu ucunda yaklaşık 213 metre olduğu belirtiliyor. Ancak gölün derinliği konusunda farklı araştırmalar bulunuyor. Araştırmacı E. Huntington gölün derinliğini 213 metre olarak belirlerken, Devlet Su İşleri ölçümlerinde bu değer 152 metre olarak kaydedildi. 1987 yılında yapılan bir araştırmada ise en derin noktanın 80 metre olduğu tespit edildi.

DOĞU ANADOLU’DA DAĞLARLA ÇEVRİLİ GÖL Hazar Gölü, Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Elazığ’ın yaklaşık 20 kilometre güneydoğusunda yer alıyor. Göl, Güneydoğu Toros Dağları arasında bulunuyor. Gölün kuzeyinde Mastar Dağı (1724 metre) ve Çelembik Dağı (1747 metre), güneyinde ise 2347 metre yüksekliğindeki Hazarbaba Dağı yer alıyor. Batısında Kuşakçı Dağı (1908 metre) bulunurken doğusunda belirgin bir yükselti yer almıyor. Deniz seviyesinden 1248 metre yüksekte bulunan gölün yüzölçümü 81 kilometrekare olarak ölçülüyor. Gölün yağış havzası ise 277 kilometrekare büyüklüğünde.

GÖLE SU SAĞLAYAN AKARSULAR Hazar Gölü’ne Kürk Çayı, Zıkkım Deresi ve çok sayıda küçük akarsu su taşıyor. Ayrıca 1957 yılında Kavak Çayı göle kanalize edilerek göle su girişi sağlandı. Yarı kurak bir bölgede bulunan gölde yıl içerisinde su seviyesi değişiklikleri görülüyor. En düşük su seviyesi Aralık ayında, en yüksek seviye ise Haziran ayında ölçülüyor. Yıllık ortalama seviye farkı 41 santimetre olarak kaydedildi. Uzun yıllar ortalamasında bu farkın 156 santimetreye kadar ulaştığı belirtiliyor.

Göl yüzeyinin yaklaşık 28 metre altından açılan kanallarla kurulan Hazar 1 ve Hazar 2 hidroelektrik santralleri de gölden su çıkışına neden oluyor. Bu su çıkışını karşılamak amacıyla Kavak Çayı’nın göle yönlendirildiği ifade ediliyor. Ayrıca gölün doğusunda bulunan alüvyal dolgu alanından, Dicle Nehri’ne doğru yeraltı sızıntısı olduğu belirtiliyor.

GÖLÜN SU ÖZELLİĞİ VE DOĞAL YAŞAMI Gideğeni bulunmayan Hazar Gölü’nün sularının hafif sodalı ve tuzlu olduğu belirtiliyor. Yağışlar ve akarsularla göle karışan üst katmandaki suların ise tarımsal sulama için kullanılabildiği ifade ediliyor. Göl içerisinde sazan, karabalık ve aynalı sazan türleri bulunuyor. Balıkların özellikle Kürk Çayı’nın göle döküldüğü bölgede yoğunlaştığı belirtiliyor. Göl çevresinde konaklayan kuş türleri arasında batağanlar, sakarmekeler, balıkçıllar ve martılar yer alıyor.