Keyifle tükettiğiniz etten iki saat sonra kaşınmaya, şişmeye veya kusmaya başlıyorsanız dikkat!

Keyifle tükettiğiniz et yemekleri, bazen beklenmedik bir şekilde vücudunuzda kaşıntı, şişme ve kusmaya neden olabiliyor.

Bu belirtiler gıda zehirlenmesiyle karıştırılsa da, sorunun kaynağı kene ısırığıyla tetiklenen alpha-gal sendromu olabilir. Henüz kesin tedavisi olmayan bu hastalık, dünya genelinde hızla yayılıyor.

2002 yılından bu yana kene vakalarında artış gözlemleniyor. Türkiye’de 2025 yılının Ocak-Haziran ayları arasında İstanbul, Kayseri, Tokat, Sivas ve Erzurum başta olmak üzere basına yansıyan 7 bin 801 kene ısırığı vakası kaydedildi.

Bazı kene türleri, insanlarda et ve süt ürünlerine karşı alerji geliştirilmesine yol açıyor. Bu durum, kişilerin yedikleri etlerden saatler sonra alerjik reaksiyon göstermesine neden olabiliyor.

Alpha-gal sendromu, adını “galaktoz-alfa-1,3-galaktoz” adlı bir şeker molekülünden alıyor.

Bu şeker, inek, domuz, tavşan ve geyik gibi memeli hayvanların dokularında doğal olarak bulunuyor; ancak insan vücudu bunu üretemiyor.

Kenenin salyasında bulunan bu molekül kana karıştığında bağışıklık sistemi onu tehdit olarak algılıyor ve antikor üretmeye başlıyor.

Daha sonra, alpha-gal içeren et ve süt ürünleri tüketildiğinde bağışıklık sistemi yanlışlıkla alerjik tepki gösteriyor.

Alpha-gal sendromunun en dikkat çekici özelliği, alerjik reaksiyonların tüketimden 2 ila 6 saat sonra başlamasıdır.Vücutta kızarıklık, kurdeşen, mide bulantısı, kusma, nefes darlığı, tansiyon düşmesi, baş dönmesi ve hatta anafilaktik şok gibi ciddi tepkilere yol açabilir. Reaksiyonun gecikmeli olması, diğer alerjilerle karıştırılmasını kolaylaştırıyor.

Her kene bu hastalığı bulaştıramıyor. Şu ana kadar Lone Star kenesi (Amblyomma americanum), Avustralya felç kenesi (Ixodes holocyclus) ve Avrupa ile Türkiye’de bulunan Ixodes ricinus türleri alpha-gal sendromunu tetikleyebiliyor. Dünya genelinde 850 civarında kene türü bulunuyor ve bunların yaklaşık 60’ı insanlara hastalık bulaştırabiliyor.