Uzaklara gitmeye gerek yok! Körfezin öte yakasında zamanın yavaşladığı o yer: Şehrin içindeki kaçamak nokta

KARŞIYAKA ADI NEREDEN GELİYOR? Karşıyaka’nın bilinen eski adlarından biri Kordelya’dır. İlçenin adının, Fransızca “Arslan Yürekli” anlamına gelen Coeur de Lion ifadesinden türediği kabul edilmektedir.

Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Aslan Yürekli Richard’ın ordularının bölgede konakladığı, o dönemde ormanlık olan bu alana Richard’ın lakabından esinlenilerek Cordelion adının verildiği aktarılmaktadır.

Zaman içinde bu isim Cordelieu, Cordelion ve Kordelya olarak kullanılmış, en sonunda Karşıyaka adına dönüşmüştür. Günümüzde ilçede Kordelya adını taşıyan işletmeler bulunmaktadır.

KARŞIYAKA'NIN COĞRAFYASI Karşıyaka, İzmir Körfezi’nin kuzeyinde, 84 kilometrekarelik bir alan üzerinde yer almaktadır. Yamanlar Dağ Grubu’nun güney yamaçlarını kapsayan ilçe; doğuda Bornova, batıda Çiğli, kuzeyde Menemen ile komşudur. Deniz seviyesinden yüksekliği 1 ila 700 metre arasında değişmektedir. Bostanlı, Alaybey ve Nergis gibi semtler ova üzerinde; Bayraklı, Gümüşpala ve Yamanlar semtleri ise yamaç arazilerde kuruludur.

Gediz Nehri’nin 1870’li yıllara kadar Karşıyaka’dan denize dökülmesi nedeniyle bölge bataklık yapıya sahipken, nehir yatağının değiştirilmesiyle körfezin dolmasının önüne geçilmiş ve yerleşim alanları açılmıştır. 1876’da demiryolunun, 1890’da vapur seferlerinin başlaması nüfus hareketliliğini artırmıştır. İlçe, 15 Mayıs 1919’da Yunan işgaline uğramış, 9 Eylül 1922’de Albay Suphi Kula komutasındaki 14. Süvari Tümeni tarafından kurtarılmıştır.

KARŞIYAKA'DA TARIM Karşıyaka’da toplam 446 hektar tarım alanı bulunmakta, bunun yüzde 38,1’i zeytinliklerden oluşmaktadır. Tarıma elverişli boş alanların tarım arazisine oranı yüzde 50,9’dur. Toplam tarım alanının 39 hektarı halk tarafından sulanmakta olup, devlet sulaması yapılmamaktadır.

Sebze üretiminde domates başı çekmekte, meyve üretiminde ise armut, erik ve mandalina öne çıkmaktadır. Üretim miktarı açısından mandalina ilk sırada yer almaktadır. İlçe köylerinde özellikle küçükbaş hayvancılık yapılmakta, hayvansal üretimde süt önemli yer tutmaktadır. İki köyde 1618 yeni tip kovanda bal üretimi gerçekleştirilmektedir.

KARŞIYAKA'NIN TARİHİ GEÇMİŞİ Küçük Yamanlar Tepesi’nde yapılan kazılar sırasında bulunan seramikler, Karşıyaka’nın Eski İzmir’den daha eski bir yerleşim geçmişine sahip olduğunu göstermektedir. En erken buluntular Neolitik Çağ’ın geç evresine, M.Ö. 5000 yıllarına tarihlenmektedir. En geç tarihli seramikler ise Bizans dönemine, 12. ve 13. yüzyıllara aittir.

Roma ve Bizans dönemlerinde bölge, Smyrna, Ephesos ve Pergamon ile rekabet eden önemli bir yerleşim alanı olmuştur. Yamanlar Dağı eteklerinden körfeze uzanan verimli topraklar, tarih boyunca tarım alanı olarak kullanılmıştır. 18. yüzyıla kadar bölge, yeşil doğası ve sahil yapısıyla mesire alanı olarak anılmıştır.

TÜRK HAKİMİYETİ DÖNEMİ Malazgirt Zaferi’nden sonra Türkmen boyları bölgeye yerleşmiş, Aydınoğulları Beyliği 1310’da hâkimiyet kurmuştur. 1426 yılında bölge kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında Yunan işgali yaşayan Karşıyaka, Cumhuriyet döneminde hızla büyümüş, 1954 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur.

KARŞIYAKA’DAKİ TARİHİ YAPILAR Uşşakizade Latife Hanım Köşkü: Latife Hanım’a ait olan köşk, Zübeyde Hanım’ın son günlerini geçirdiği yer olması nedeniyle önem taşımaktadır. Günümüzde Latife Hanım Anı Evi olarak hizmet vermektedir.

Durmuş Yaşar Köşkü: 1914 yılında Alyottiler tarafından yaptırılmıştır. Karşıyaka Yalısı’nda yer almaktadır.

Van Der Zee Köşkü: Heinrich Van Der Zee tarafından yaptırılan köşk, restorasyon sonrası kafe olarak kullanılmaktadır.

Penetti Köşkü: 1930 yılında Armando Penetti tarafından yaptırılmış, Venedik’teki bir sarayın minyatürüdür. Löhner (Epikmen) Köşkü: Bostanlı’da yer alan köşk restore edilerek korunmuştur.

ANITLAR Bombacı Ali Çavuş Heykeli, Karşıyaka’nın kurtuluşunda rol oynayan Ali Çavuş anısına dikilmiştir. Zübeyde Hanım Kabri ve Parkı, Atatürk’ün annesinin mezarının bulunduğu ve ziyarete açık alandır.

KARAGÖL MESİRE ALANI Yamanlar Dağı’nda yer alan Karagöl, 810 metre yükseklikte bir krater gölüdür. Tantalos efsanesiyle anılmaktadır.

YAMANLAR DAĞI MESİRE YERİ 39,71 hektarlık alana sahip mesire yeri, konaklamaya uygun A tipi mesire alanı özelliği taşımaktadır.

KARŞIYAKA’DA SOSYAL HAYAT Karşıyaka’da tiyatro, konser ve kültür merkezi etkinlikleri düzenlenmektedir. Tay Park ve Flamingo Doğa Parkı özellikle aileler tarafından ziyaret edilmektedir.

Karşıyaka Çarşısı, ilçenin sosyal yaşamının merkezlerinden biridir.

KARŞIYAKA’DA NE YENİR? Bostanlı sahilinde yürüyüş yapılabilmekte, müzeler ve tarihi yapılar ziyaret edilebilmektedir. Karşıyaka Çarşısı’nda İzmir usulü kokoreç ve Ege mutfağına özgü yemekler sunulmaktadır.