Hatice KÖYLÜ-EGETELGRAF/ İzmir’in tarihi yapıları arasında özel bir yere sahip olan Aya Vukla (Aziz Vukolos) Kilisesi, geçirdiği işlev değişimleri ve restorasyon süreciyle kentin kültürel belleğinde önemli bir konumda bulunuyor. Aya Vukla Kilisesi hakkında çok bilinmeyen birkaç detayı sizler için derledik.
139 YILLIK TARİHİ YAPI
Aya Vukla Kilisesi, 1886 yılında kendi adıyla anılan mahallede, günümüzde Kapılar semti Etiler Mahallesi sınırları içinde inşa edilen Ortodoks Rum Kilisesi olarak kayıtlara geçti. Yapı, 1257, 1274 ve 1281 sokakları arasında yer alıyor.
BÜYÜK İZMİR YANGININDAN ETKİLENMEDİ
1922 yılında yaşanan Büyük İzmir Yangını sırasında kentteki birçok Rum kilisesi zarar görmesine rağmen Aya Vukla Kilisesi yangından etkilenmedi. Bu özelliğiyle yapı, dönemin ayakta kalan ender dini yapıları arasında yer aldı. Mübadele süreciyle Rum nüfusun İzmir’den ayrılmasının ardından kilise işlevini yitirdi ve bir süre boş durumda kaldı.
ARKEOLOJİ MÜZESİ OLARAK KULLANILDI
Bina, 1927 yılı Şubat ayında İzmir Arkeoloji Müzesi olarak düzenlendi. Bu kullanım, 1951 yılında Kültürpark’taki yeni müze binası açılıncaya kadar devam etti. Yapı, bu dönemde “Gözlü Kilise” adıyla da anıldı. Daha sonraki yıllarda depo olarak kullanılan yapı, bir dönem İzmir Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü’ne tahsis edildi.
RESTORASYONLA TARİHİ ESERLER ORTAYA ÇIKTI
Son yıllarda bakımsız durumda olan kilisede gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında, boya tabakalarının altında kalan Hz. İsa figürü ile Altın Ağızlı Aziz Yuhanna ve melekler Mikail ile Cebrail’i simgeleyen duvar resimleri gün yüzüne çıkarıldı.
BASIN MÜZESİ ŞEHRE KAZANDIRILDI
Kilisenin müştemilat binası, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Gazeteciler Cemiyeti ve Ege Üniversitesi iş birliğiyle İzmir Basın Müzesi olarak düzenlenerek hizmete açıldı. Müzede, gazeteci Metin Göktepe’nin kazağı, Uğur Mumcu’nun ilk bilgisayarı ve Abdi İpekçi’nin daktilosu gibi basın tarihine ışık tutan eserler sergileniyor.
Aya Vukla (Aziz Vukolos) Kilisesi, günümüzde kültür ve sanat etkinliklerinde kullanılan tarihi yapılar arasında yer alıyor.