AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU-EGETELGRAF/ İzmir’in Menemen ilçesine bağlı İğnedere Köyü, 16. yüzyıla uzanan geçmişi, Yörük kökenli yerleşimi ve Osmanlı döneminden kalan tarihi yapılarıyla dikkat çekiyor. İğnedere Köyü nerede? İğnedere Köyü ne zaman kuruldu? İğnedere Köyü hakkında bilinenleri sizler için derledik.
KÖYÜN TARİHİ KAYITLARI
İğnedere Köyü’nün adı tarih boyunca Dere, Eğnebeğü Deresi, Eynesi Dere ve İne Deresi gibi farklı şekillerde kayıtlara geçti. 1531 yılı tahrir defterlerinde köyün adı yer alırken, bu dönemde 16 hane ve 9 bekar vergi mükellefi olmak üzere yaklaşık 78 kişilik nüfus bulunduğu belirtildi.
KÖYÜN EKONOMİK FAALİYETLERİ
1575 yılı tahrir kayıtlarında köy, Hasanlar mezrası ile birlikte yer aldı. Bu dönemde 37 hane ve 38 bekar vergi mükellefi ile yaklaşık 125 kişilik nüfusa ulaşıldı. Kayıtlarda pamuk ve keten üretimi yapıldığı, ayrıca hayvancılığın da önemli geçim kaynakları arasında bulunduğu ifade edildi.
YÖRÜK KÖKENİ DİKKAT ÇEKİYOR
Köy halkının Yörük cemaatine mensup olduğu belirtilirken, İnebeğler, İnebeğli, İnesi ve İnesili adlarını taşıyan Yörük gruplarının köyün kurucuları olduğu değerlendiriliyor. Yörük defterlerinde köyde yaşayan çok sayıda Yörük nüfusun kayıt altına alındığı bilgisi yer aldı.
OSMANLI DÖNEMİ İZLERİ GÜNÜMÜZE ULAŞIYOR
1668 yılı avarız kayıtlarında Eğnebeğideresi adıyla yer alan köy, ilerleyen yıllarda farklı kaynaklarda İnederesi ve İğnedere olarak anıldı. 1890 Aydın Vilayeti Salnamesi’nde 99 nüfus ve 23 hane, 1927-1928 İzmir Vilayeti Salnamesi’nde ise 50 nüfus ve 20 hane bilgisi yer aldı.
TARİHİ YAPILAR VARLIĞINI KORUYOR
Köyde bulunan tek tonoz kemerli köprü, Hicri 1162 (Miladi 1748/1749) tarihli kitabeye sahip cami ve çeşmeler, Osmanlı dönemine ait önemli yapılar arasında gösteriliyor. Bu yapıların, köyün geçmişte günümüze kıyasla daha önemli bir yerleşim olduğunu ortaya koyduğu ifade ediliyor.
ESKİ KERVAN YOLUNUN İZLERİ
Köyde yer alan köprünün, Foça-Manisa veya Çukurköy-Güzelhisar-Manisa güzergahında kullanılan eski bir kervan yoluna işaret ettiği değerlendiriliyor. Bölgeden geçen Hasanlarderesi ve çevresindeki vadiler de tarihi yerleşimlerle ilişkilendiriliyor.
HAYIRSEVERLERİN İZLERİ
18. yüzyılda bölgede faaliyet gösteren Cezayirli Hacı Ahmet ve Hacı Mehmet isimli hayırseverlerin, köydeki cami ve çeşmelerin yapımında rol aldığı belirtiliyor. Aynı dönemde bu isimlerin Menemen ve çevresinde farklı eserler kazandırdığı kayıtlarda yer aldı.