Nihat AK/EGE TELGRAF- Ramazan’da gıda alarmı! Artan üretim, toplu iftarlar ve denetimsiz satışlar halk sağlığını tehdit ediyor. Uzun süre bekleyen yemekler, merdiven altı ürünler ve yanlış saklama yöntemleri zehirlenme riskini katlıyor. Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Başkanı Ömer Ulaş Kırım, Ramazan ayında hijyen, denetim ve doğru saklama önlemlerinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Başkanı Ömer Ulaş Kırım, Ramazan ayıyla birlikte değişen tüketim alışkanlıkları ve artan gıda üretiminin satış yoğunluğuyla birleşmesinin, halk sağlığı açısından gıda güvenliğini kritik bir noktaya taşıdığını vurguladı. Başkan Kırım, “Gıda güvenliği bireysel dikkatle sınırlı bir konu değildir. Artan üretim ve satış faaliyetleri nedeniyle Ramazan süresince bakanlık ve ilgili belediyeler tarafından resmi kontrollerin sıklaştırılması, kayıt dışı üretim ve satışın etkin biçimde denetlenmesi ve gıda mevzuatına aykırı uygulamalara yönelik yaptırımların caydırıcı hale getirilmesi gerekmektedir. Artan gıda fiyatları ve alım gücündeki düşüş, tüketicileri daha ucuz ve çoğu zaman denetimsiz ürünlere yöneltebilmekte, bu durum özellikle Ramazan döneminde merdiven altı üretim, açıkta satış ve taklit–tağşişli ürün riskini artırmaktadır. Üretim yeri belli olmayan, uygun saklama koşullarında muhafaza edilmeyen ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünler halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır”dedi.
TOPLU İFTAR KAYNAKLI
Meydana gelen gıda zehirlenmelerinin önemli bölümünün toplu iftar kaynaklı olduğuna dikkati çeken Başkan Kırım, “Ramazan ayında belediyeler, kurumlar ve çeşitli kuruluşlar tarafından düzenlenen toplu iftar organizasyonları da gıda güvenliği açısından yüksek risk barındırmaktadır. Üretimden tüketime kadar geçen süreçte sıcaklık kontrolünün sağlanmaması, yemeklerin uzun süre uygun olmayan koşullarda bekletilmesi ve hijyen kurallarına yeterince uyulmaması durumunda toplu gıda zehirlenmeleri kaçınılmaz hale gelmektedir. Bu tür organizasyonlarda gıda güvenliği sistemlerinin uygulanması ve gıda mühendisi istihdamının sağlanması, halk sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır” diye konuştu.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Evlerde yapılan hazırlıklarda da benzer risklerin yaşandığını vurgulayan Başkan Kırım, “İftar saatine uzun süre kala hazırlanan yemeklerin oda sıcaklığında saatlerce bekletilmesi, çiğ ve pişmiş gıdaların bir arada bulundurulması ve artan yemeklerin uygun şekilde soğutulmadan saklanması, mikroorganizma gelişimi için uygun ortam oluşturmaktadır. Riskli grup olarak bilinen ve salmonella ile anılan hayvansal ürünlerde bulaş riskini artırmamak için yıkamama, iyi pişirme, çapraz bulaşmanın önüne geçmek için ısı görmeyecek ürünlerle temasını engelleme dikkat edilmesi gereken konulardır. Riski yeterince bilinmeyen ancak zehirlenmeye sebebiyet verecek bir diğer konu nişastalı gruptaki pilav, makarna, patates vs ürünlerin oda sıcaklığında uzun süre beklemesiyle bacilluscereus bakterisi gelişebilmesidir. Açıkta satılan çiğ süt gibi ürünlerin de muhafaza koşulları ve içeriği bilinemeyeceği için ambalajlı ve güvenilen markalardan alışveriş yapmak önem taşımaktadır. Bakanlığın aylık taklit ve tağşiş listelerini takip etmek bu anlamda önemlidir” ifadelerini kullandı.
RAMAZAN’DA İSRAF ARTIŞI
Ramazan ayına özgü bir gıda israfının yaşandığına değinen Başkan Kırım, “Uzun süreli açlık sonrası hızlı ve kontrolsüz tüketim hem sağlık sorunlarına hem de gereğinden fazla gıda hazırlanmasına neden olmaktadır. Oysa gıda israfı yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda su, enerji ve emek gibi doğal kaynakların da israfı anlamına gelmektedir. Ülkemizde gıdaya erişimde güçlük yaşayan kesimlerin varlığı göz önünde bulundurulduğunda, Ramazan ayının ruhuna uygun olanın ihtiyaç kadar tüketmek, doğru planlama yapmak ve artan gıdaları güvenli koşullarda değerlendirerek israfı önlemek olduğu unutulmamalıdır. Artan yemeklerin uygun koşullarda; birkaç gün içerisinde tüketilecekse buzdolabında +4°C’de, daha uzun süreli saklama için -18°C’de muhafazasına dikkat edilmelidir. Yeniden kullanırken bir kere ve pişirme ısısına kadar ısıtılması ve donuk ürünlerin oda sıcaklığında ya da petek üzerlerinde değil buzdolabında çözdürülerek kullanılması gerekmektedir. Ramazan ayının sağlıklı, güvenli, israftan uzak ve dayanışma ruhuna uygun şekilde geçirilmesi gerekir” şeklinde konuştu.
