Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2022 yılı verileri bu hafta içinde yayımlanan Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, ülkemizin dış ticaretinin bugünkü durumunu ve potansiyelini analiz etmemize olanak tanımaktadır. Raporda, Türkiye'nin dış ticaretinin mevcut durumu, özellikle artırılması yönünde çalışılan ihracatın yıllar içindeki seyri, hangi sektörlerin öne çıktığı ve hangi ülkelere daha fazla ürün satıldığı incelenebilmektedir.
2022 yılında 114 bin 155 girişim ihracat, 173 bin 302 girişim ithalat yapmıştır. Toplam ihracatın yüzde 19,4'ünü 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler yapmış olup, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 18,9; 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 19,4; 250 kişi üzeri çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 42,3 olarak gerçekleşmiştir. Mikro girişimler; toplam ihracat yapan girişimlerin yüzde 64,2'sini oluşturmuştur.
Toplam ithalatta ise; yüzde 11,3'ünü 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler yapmıştır. İthalatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,7; 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,1; 250 kişi üzerinde çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 60,9 olurken; bu girişimler toplam ithalat yapan girişimlerin yüzde 2’sini oluşturmuştur.
Girişimin ana faaliyetine göre ihracatın yüzde 55,4'ünü, ithalatın ise yüzde 49,5'ini sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler gerçekleştirmiş olup, faaliyet konusu ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı yüzde 40,6, ithalattaki payı ise yüzde 32,4 düzeyinde gerçekleşmiştir. Sanayi sektörünün ihracatında 250 kişiden fazla çalışanı olan büyük ölçekli girişimler yüzde 66,7 pay ile öne çıkmakta olup, ticaret sektörünün ihracatında ise yüzde 89,3 payı ile 1-249 kişi çalışanı olan küçük ve orta ölçekli girişimler yakalamıştır. Sanayi sektörü ithalatında büyük ölçekli girişimler yüzde 79,3 paya sahip olurken ticaret sektöründe, büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 30,1'den yüzde 28,1'e düşmüştür.
İlgili rapor ayrıca, dış ticaret dengesizliklerinin ve dış pazarlara erişimde karşılaşılan zorlukların belirlenmesinde de yardımcı olmaktadır. Türkiye'nin ihracat potansiyeli hala büyük ölçüde keşfedilmemiş ve geliştirilmemiş sektörlerde yatmaktadır. Bu sektörler, yerel girişimler için büyük fırsatlar sunabilir. İhracatı artırmaya yönelik olarak atılacak adımların başında: ihracat yapmak isteyen girişimcilere ve KOBİ'lere yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunarak ihracat kabiliyetlerini artırmak, ihracat pazarlarını çeşitlendirmek, riskleri azaltmak ve yeni müşteri segmentlerine ulaşmak; rekabet avantajı sağlamak için yenilikçi ürün ve hizmetler geliştirmeye odaklanmak, lojistik altyapının modernizasyonu ve geliştirilmesi ile mevcut serbest ticaret anlaşmalarının daha iyi kullanılması ve yeni ticaret anlaşmalarının müzakere edilmesi, dış ticaretin genişlemesine yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, TÜİK tarafından yayımlanan Dış Ticaret İstatistikleri, Türkiye'nin dış ticaretini daha iyi anlamamıza ve geliştirmemize yardımcı olacak önemli bir kaynaktır. Ülkemizin ekonomik büyümesini sürdürmek ve dış ticaret potansiyelini maksimum düzeyde kullanmak için bu verilere dayalı stratejik adımlar atmak kritik öneme sahiptir. İhracatı artırmak, Türkiye'nin uluslararası arenada daha güçlü bir oyuncu olmasına yardımcı olacaktır.
Gelecek hafta verilerin açıklanacağı takvimden önemli olanları aşağıda paylaşıyorum.
Ekonomik veri takvimi
2 Ekim 2023, Pazartesi Almanya İmalat Sektörü PMI
2 Ekim 2023, Pazartesi Euro Bölgesi İşsizlik Verileri
2 Ekim 2023, Pazartesi ABD İmalat Sektörü PMI
3 Ekim 2023, Salı Türkiye TÜFE/ÜFE
3 Ekim 2023, Salı OECD TÜFE/ÜFE
4 Ekim 2023, Çarşamba Euro Bölgesi ÜFE
5 Ekim 2023, Perşembe Almanya Dış Ticaret Dengesi
5 Ekim 2023, Perşembe ABD Dış Ticaret Dengesi
6 Ekim 2023, Cuma ABD İşsizlik Oranı
Ekonomi ve finans sözlüğü
Dayanıklı tüketim malları: Otomobil, mobilya, be¬yaz eşya gibi kullanım süresi birden çok dönemi kapsayan ve hızlı tüketilmeyen mallardır.
Dayanıksız tüketim malları: Bu tür malların kullanım süresi bir yılı aşmaz. Gıda, gi¬yecek, içecek, kırtasiye ve benzer sarf maddeleri bu gruptandır.