Konya’nın merkez Meram ilçesine bağlı Şükran Mahallesi’nde bulunan Hacı Hasan Camii, Karamanoğlu Mehmet Bey döneminde, 1409 yılında Kadı Mürsel tarafından bir vakıf eseri olarak inşa edildi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. İsmail Kuğu’nun verdiği bilgilere göre, cami uzun yıllar boyunca kullanıldıktan sonra III. Selim döneminde yıkılarak yeniden inşa edildi. Daha sonra 1907 yılında, Sultan II. Abdülhamit devrinde Sarayönü Gözlü köyünden Hacı Ali Ağa tarafından tekrar yenilendi. Caminin kıble yönündeki duvarında yer alan kitabe ise Kadı Mürsel’e ait başka bir mescitten buraya taşındı. Ancak yapının orijinal temel tarihi 1408-1409 olarak kabul ediliyor.
ANADOLU’NUN EN ESKİ GÜNEŞ SAATLERİNDEN BİRİ
Hacı Hasan Camii’ni eşsiz kılan en dikkat çekici unsur, mihrap duvarına yerleştirilmiş olan güneş saati. Dr. İsmail Kuğu’nun aktardığına göre, Anadolu’da farklı dönemlere ait yaklaşık 150 güneş saati bulunurken, bu camideki örnek bunlar arasında en eskilerinden biri olarak öne çıkıyor. Mermer üzerine işlenmiş saat, 70 santimetre genişliğinde olup 15 derecelik aralıklarla işlenmiş çizgiler, iki yarım daire ile sınırlanmış bir düzene sahip. Merkezde sağlam şekilde duran mil, güneş ışınlarının yardımıyla gölge oluşturuyor ve bu gölge aracılığıyla namaz vakitleri okunabiliyor. Öğle ve ikindi vakitlerine özel ibarelerin yer aldığı saat, milin saat 6’yı gösterdiği referans noktasıyla birlikte çalışıyor.
ZAMANA DİRENEN BİR TEKNOLOJİ
Güneş saatinin temel prensibi, güneşin doğuşundan batışına kadar geçen sürenin 12 saat olarak kabul edilmesi ve bu sürenin 12 eşit parçaya bölünmesine dayanıyor. Milin oluşturduğu gölge, bu bölümler üzerinde hareket ederek belirli vakitlerin tayinini sağlıyor. Caminin ziyaretçileri, 600 yılı aşkın süredir çalışan bu saati hayranlıkla izliyor ve geçmişten bugüne gelen bu bilgiyle yoğrulmuş mühendisliğe şaşkınlıkla tanıklık ediyor.