Son dönemlerde popülerliği artan “Intermittent Fasting” yani aralıklı oruç diyeti bazı çalışmalara göre desteklenirken, doğru uygulanmadığı takdirde kişide sağlık problemlerine yol açabiliyor. Ancak doğru uygulanırsa da bağışıklık sistemini güçlendirmek, metabolizmayı ve yağ yakımını hızlandırmak gibi faydaları mevcut.
IF diyeti nedir?
Intermittent fasting yani aralıklı beslenme modelinde beslenme ve açlık dönemleri arasında geçişler yapılmaktadır. Aralıklı beslenmede hangi besinlerin yendiğinden çok ne zaman yendiği önemli olsa dahi bu programda da azaltılması gereken besinler vardır. Örneğin öncelikle mutlaka karbonhidrat kaynaklarının türü iyi planlanmalıdır. Açlık dönemlerinde şekersiz çay, bitki çayları ve sade kahveler serbesttir. Su tüketim miktarı mutlaka yeterli miktarda olmalıdır.
IF diyeti mekanizması nasıldır?
Glikozun vücutta depolanma şekli glikojendir. Depolanan glikojenler 8-12 saat arası açlıkta tüketilmektedir. Sık yemek yiyenlerin vücudu devamlı olarak glikojen depolayacakları için glikojen rezervi hiçbir zaman tükenemeyecektir. Vücut enerji elde etmek için yağ yakmak yerine sadece glikojen depolarını yakmaya çalışacaktır. Intermittent fasting bu durumun gerçekleşmesini engeller böylelikle vücut yağ yakımına da geçebilir.
Nasıl yapılır?
Daha çok araştırmaya ihtiyaç duyulsa da IF diyetinin olumlu etkileri vardır. En uygulanabilir hali ise 16/8 metodu yani 16 saat açlıktır.
16/8 metodu nedir?
Bu metot diğer yöntemlere göre daha sık kullanılır ve daha uygulanabilirdir. Her gün yaklaşık olarak 14-16 saat aç kalmayı içerir ve günde 8-10 saat yiyebilme zamanı vardır. Yeme saatlerinizde abur cubur, yüksek kalorili besinler yerine sağlıklı beslenmeniz önemlidir. Öğün düzeninizi yeterli ve dengeli bir şekilde ihtiyaçlarınıza göre planlamanız veya bir uzmandan destek almanız oldukça önemlidir. Aksi takdirde farklı sağlık sorunları ile karşılaşabilirsiniz. Bu metod uygulanıldığı zaman akşam yemeğinizden sonra başka hiçbir şey yememeniz gerekmektedir. Açlık süresinde kalorisi olmayan sıvıları (su, şekersiz çay, kahve, sade maden suyu) içmek serbesttir.
Kimler yapmamalıdır?
IF diyeti uygulayan kişiler genelde olumlu dönüşler yapıyor olsa da aralıklı açlık herkese uygun ve uzun süre yapılması kolay bir beslenme yöntemi değildir. Bu yöntem ile yapılan çalışmalar herkes üzerinde tutarlı sonuçlar vermeyebilir ve yeni çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Bu nedenle kesinlikle kontrolsüz yapılmamalıdır.
Kortizon kullananlar, hamileler, emzirenler, ilaç kullananlar, ağır kronik hastalığı bulunanlar bu diyeti denememelidir. Zayıflama yöntemi olarak uygulayacak kişilerin mutlaka bir diyetisyen önerisiyle, kontrol altında ve takip edilerek uygulaması doğru olacaktır. Her zaman unutulmamalıdır ki yaşam şekli haline getirilemeyen anlık olarak başlanılan ve sürdürülebilir olmayan her yöntem sağlık sorunlarına yol açabilir ve verdiğiniz kiloların kontrolünüzün dışında geri gelmesine neden olabilir. Bu nedenle uyguladığınız yöntemin sürdürülebilir ve size uygun olup olmadığına mutlaka emin olmalısınız.
Uzman Diyetisyen Deniz Zünbülcan