29/6/2015 Tarihli ve 29401 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan işyerlerinde işveren veya işveren vekili tarafından yürütülecek iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin yönetmelikte bazı değişiklikler yapılmak suretiyle artık sınav zorunluluğu kaldırılmış, yalnızca eğitimin alınması yeterli görülmüştür. Eğitim neticesi alınacak belgenin adı; “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Eğitimi Tamamlama Belgesi” olarak belirlenmiştir. Bu belgeye sahip olan işverenler, toplam çalışan sayısının 50’den az olması şartıyla kendilerine ait az tehlikeli sınıfta yer alan aynı il sınırları içerisindeki birden fazla işyerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini üstlenebilir. Bu belgeye sahip işveren vekilleri ise tam süreli hizmet akdi ile çalıştıkları yalnızca tek bir işyerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini üstlenebileceklerdir. Ayrıca, yönetmeliğe “tetkikler hariç olmak üzere” ibaresinden sonra gelmek üzere “iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirme şartı olmaksızın” ibaresi eklenmiştir. Bundan böyle, Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınacaktır. 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise çalışan sağlığı merkezinden (ÇASMER), aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilecektir. Bu düzenleme de yeni getirilmiş olmakla, iş sağlığı hizmetlerinde işyerine özel olma kuralı kaldırılmış, genel sağlık hizmeti alınabilecek birimlerden yararlanılabilme olanağı sağlanmış olmaktadır. Eğitim verecek kuruluşlar da yeniden düzenlenmiştir. İlgili yönetmeliğin konuyu düzenleyen 10 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“Eğitimler; üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları veya işçi ve işveren kuruluşları tarafından Bakanlıkla protokol yapmak suretiyle verilir.”
Dolayısı ile bu konuda da kapsam genişletiliş, eğitim verebilecek kuruluşlar çeşitlendirilmiştir. Eğitimin tamamlanması neticesinde yapılacak iş ve işlemler nelerdir? Yönetmeliğin 14. maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmek suretiyle bu konu da düzenlenmiştir:
“Eğitimin tamamlanması, belgelendirme ve ücretler
MADDE 14- (1) Bakanlıkla protokol yapan ve bu çerçevede eğitim veren kurum ve kuruluşlar, eğitimi tamamlayan adaylar için EK-3’teki örneğine uygun olarak “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Eğitimi Tamamlama Belgesi” düzenler ve bu kişileri genel müdürlüğe bildirir.
(2) Eğitim ve belgelendirmeyi kapsayan ücret, net asgari ücretin 1/10’unu geçmemek koşuluyla Bakanlıkla yapılan protokolde belirlenir ve katılımcılar tarafından ödenir.”
Dolayısıyla ücret, net asgari ücretin onda birinden fazla belirlenemeyecektir.
Yeni düzenlemeye göre bu kapsamda Bakanlıkla protokol yapan ve bu çerçevede eğitim veren kurum ve kuruluşlarca düzenlenen eğitimi tamamlayan ve bu fıkrayı ihdas eden Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan eski örneğine uygun “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Sınavına Katılım Hakkı Belgesi” alan adaylara, 31.12.2025 tarihine kadar başvurmaları halinde “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Eğitimi Tamamlama Belgesi” Genel Müdürlükçe verilecektir. Sınav yükümlülüğü ortadan kalktığı için belge de yeni düzenlemeye uygun olarak adlandırılmıştır.
Bu değişiklikler oldukça esaslıdır. Uygulayıcılara yardımcı olmasını diliyorum.
Arabulucu Avukat - Nurdan Heris