5510 sayılı Kanun’un 31’inci, 36’ncı ve geçici 5’inci maddelerinde yaşlılık toptan ödemesi ile bu toptan ödemelere ilişkin işlemleri düzenlenmiştir. 5510 sayılı Kanun 31’inci maddesine göre yaşlılık toptan ödemesi, Kanun’un 4/1-(a/SSK), 4/1-(b/Bağ-Kur ) ve bu 5510 sayılı Kanun’a göre ilk defa 4/1-(c/Kamu Memuru) bentleri kapsamında sigortalı olanlardan,
- Çalıştığı işten ayrılan (işçi/memur), işyerini kapatan veya devreden(işyeri sahibi),
- Kanun’un 28’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yaş şartını (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş) doldurduğu halde malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara yapılacaktır.
5510 sayılı Kanunla 61 ila 65 yaşına kadar prim ödeme sürelerini dolduramayanlar için toptan ödeme ile primlerin geri alınması imkanı sağlanmıştır.
Yaşlılık toptan ödemesi talebinde bulunan 4/1-(a) ve 4/1- (b) sigortalılarının 4/1-(a) sigortalılarının çalıştığı işten ayrıldıktan, 4/1-(b) sigortalılarının işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra kendisinin / vekilinin / vasisinin ilgili SGK/SGM veya 4/1-(c) sigortalılarının kendisinin / vekilinin / vasisinin Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı’na örneği SGK’ca hazırlanan
Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile başvurması yeterli olacaktır.
Yaşlılık toptan ödemesinin tutarı;
Sigortalı; - 4/1-(a) ve 4/1-(c) kapsamında ise kendi adına bildirilen,
- 4/1-(b) kapsamında ise kendisinin ödediği, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin (yüzde 20) her yıla ait tutarının;
- Toptan ödemeye esas hizmet sürelerinin Kanun’un yürürlük tarihinden önce
(2008/Ekim (hariç)) olması halinde, Kanun’un geçici 5’inci maddesi gereğince, bu Kanunla bazı maddeleri yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre bu Kanun’un yürürlük tarihi itibarıyla hesaplanarak, bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih ile toptan ödemenin yapılmasına ilişkin yazılı istek tarihine kadar geçen yıllar için her yılın güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutarı,
- Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (2008/Ekim (dahil)) sonraki süreler için primin ait olduğu yıldan itibaren yazılı istek tarihine kadar geçen yıllar için, her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek tespit edilen tutarı toptan ödeme şeklinde verilecektir.
Kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primleri toptan ödeme yoluyla ödenmeyecek ayrıca, sigortalının hizmet borçlanmaları da yaşlılık toptan ödemesine dahil edilmeyecektir. Ayrıca, toptan ödeme yapıldıktan sonra yeniden çalışmaya başlayan sigortalıların toptan ödeme tarihinden sonra geçen çalışmaları talepte bulunmaları halinde toptan ödeme şeklinde verilecektir.
Toptan ödeme işlemlerinde kullanılacak güncelleme katsayıları: 1/10/2008 sonrası SGK esas matrahlar her yıl güncelleme katsayısı ile hesaplanarak güncellenen rakamların yüzde 20'si toptan ödeme olarak nemalandırılmış şekilde ödenir.
Örnek: 1966 yılında doğan erkek sigortalılar 60 yaşı ya da 1968 yılında doğan kadın sigortalılar 58 yaşı 2026 yılında doldurmaları halinde emeklilik için aranan şartları yerine getirmemeleri halinde toptan ödeme almayı hak edeceklerdir.
SİGORTA BAŞLANGIÇ KRİTERLERİNE GÖRE TOPTAN ÖDEME
08.09.1999 öncesi SSK; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün kadın 58/erkek 60 yaş koşulu aranacaktır.
Örnek: Sigortalı Ali bey 2026 yılında 3000 gün prim ödemesi var 60 yaşında olup, SGK toptan ödeme alma talebinde bulunabilir. Sigortalı Ayşe hanım 2026 yılında 1500 gün prim ödemesi var 58 yaşında olup, SGK toptan ödeme alma talebinde bulunabilir.
09.09.1999-30.04.2008 SSK; kadın 58/erkek 60 yaş 25 yıl sigortalılık süresi 4500 gün koşulu aranacaktır.
Örnek: Sigortalı Ahmet bey 2026 yılında 60 yaşında olup 4500 günü var fakat 25 yıl sigortalılık süresi yok, SGK toptan ödeme talebinde bulunabilir.
Mayıs 2008 sonrası için kademeli olarak; 4600 gün ila her yıl için +100 gün artmasıyla 01.01.2016 göre 5400 gün koşulu getirilmiştir.
Örnek: 5400 prim ödeme günü olan Ayşe hanım 5510 sayılı Kanun’la 65 yaşında emekli olması gerekir,kendisi 58 yaşında olduğu için yasal hakkı olan toptan ödemeyi alabilir. Gün koşullarında özellikle 5510 sayılı Kanunla fiili hizmet süreleri de eklenecektir. 58 ve 60 yaş koşulunda 8.09.1999 öncesi, 09.09.1999 ila 30.04.2008 arasında sigortalılık süresi de toptan ödeme de dikkate alınacaktır. 4/b ve 4/c sigortalılarda 5400 gün koşulu,01.01.2016 sonrası için 4/a yönünden 5400 gün dikkate alınacaktır. Teknik ayrıntılar dikkate alınarak toptan ödeme kurum tarafından güncelleme katsayıları kullanılarak Ekim 2008 sonrası ödemelerde MYÖ yüzde 20 olarak yapılır.
SONUÇ: Kadın 58, erkek 60 yaş tamamlaması halinde prim günü ya da sigortalılık süresi yetersiz ise toptan ödeme yapılır. 5510 sayılı Kanun kapsamında ilk defa sigortalı olanlar için ise 61 ila 65 yaş arasında olup 58/60 yaşında olup prim günü olan içinde toptan ödeme alma imkanı doğar. Bağ-Kur statüsünden ise 09.09.1999-30.04.2008 döneminde kadın 60/erkek 62 yaşında olup 5400 gün tamamlaması için bekleyenlerde yasanın 58/60 yaş kuralıyla toptan ödeme alma hakkını kullanabilir.