İş akdi feshedilen işçiler için en büyük güvenceleri, işe iade davası ve bu dava sonucu hak kazanılan en çok 4 aya kadar olan boşta geçen süre ücreti ile işsizlik maaşı oluşturmaktadır. İş akdi sona erdirilen ve günümüzde iş sıkıntısı çeken pek çok işçi için işsizlik maaşı da yeni bir iş bulana kadar güvence olarak yer almaktadır.
Uygulamada ise mevcut yasal durum nedeniyle işten çıktıktan sonra işsizlik maaşı alan işçinin işe iade davasını kazanması üzerine işe başlasa da başlamasa da hak kazandığı en çok 4 aya kadar olan boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarının mahkeme ilamı uyarınca geçmişe yönelik olarak ödenmesi halinde, boşta geçen süre ücreti ve primlerinin ödendiği dönemde işçi işsizlik maaşı almış olması halinde kazandığı davaya sevinemeden İŞKUR tarafından ödenen işsizlik maaşının geri iadesini istemesi şoku ile karşı karşıya kalmaktadır.
Mevcut Uygulama
İşçi işe iade davası sürecinde, iş akdi feshedildikten hemen sonra İŞKUR’a başvurarak işsizlik ödeneğine hak kazanmış ve tarafına işsizlik ödeneği ödenmiş olabilmektedir. İşe iade davasının neticelenmesi ve işçinin davayı kazanması durumunda geçmişe dönük 4 aylık primler işveren tarafından yatırıldığında, işçinin işten çıkartıldıktan sonraki boşta geçen süre ücretinin ödendiği dönemde hem işsizlik ödeneği hem de ücret alması hali ortaya çıkmaktadır.
Bu sebeple İŞKUR tarafından primlerin işe iade davası nedeniyle yatırıldığının tespiti ile birlikte fesihten sonraki 4 aylık sürede işçiye ödenen işsizlik maaşı ödemelerinin iadesi istenebilmektedir.
Söz konusu işsizlik maaşı alınan dönemde boşta geçen süre ücretinin birlikte ödenmesi ile oluşan İŞKUR’un fazla İşsizlik Maaşı ödemeleri için faiz uygulanmaz ve İcra İnkar Tazminatına hükmolunmaz. Ancak belirtilen sürede ödeme yapılmaması halinde borcun tebliğ tarihi ile ödeme tarihi aralığına yasal faiz uygulanmak suretiyle tahsil işlemi gerçekleştirilmektedir. Yargıtay’ın konu hakkında verdiği kararlarının maalesef bu yönde olduğu görülmektedir.
Konu Hakkında Değişiklik Önerisi
Mevcut yasal zeminde İŞKUR’un yukarıda aktarılan şartlar halinde işçiden 4 aylık boşta geçen süre ücreti ödemesinin yapıldığı döneme denk gelen işsizlik maaşını talep etmeme yetkisi yoktur.
Bu nedenle en büyük geçim kaynağı emeği olan ve yargıdaki mevcut yük yüzünden yıllar sonra ancak mahkeme ilamı ile ödenen boşta geçen süre ücretine dair yapılan ödemelerin “istisna” olarak 4447 sayılı Kanuna dercedilmesi ve işsizlik maaşının geri ödenmesi talebinin önüne geçilmesi önerilmektedir.
Sorunun çözümü 4447 sayılı Kanuna EK Madde ile “iş akdi işveren tarafından haksız şekilde feshedilen işçiye ödenen 4 aya kadarki boşta geçen süre ücreti ödemeleri sebebiyle aynı döneme denk gelen işsizlik sigortası ödemeleri işçiden geri iade istenmez” hükmünün eklenmesi ve mecliste tasarıya bir evet denmesi kadar basit, etkisi ve faydası ise çalışma hayatında bir o kadar fazla olacaktır.