Enerji Verimliliği Derneği (ENVER) Yönetim Kurulu Üyesi Altuğ Karataş, atıkların yalnızca çöp değil, enerji kaynağı ve ekonomik değeri olan ikincil hammadde olarak değerlendirildiğini söyledi. Karataş, elektronik atıkların altın, gümüş, bakır ve nadir toprak elementleri içerdiğini belirterek, “Elektronik atıklar artık 'şehir madenciliği' kapsamında değerlendiriliyor” dedi. Sıfır Atık Haftası kapsamında bu yıl 1-7 Haziran tarihleri arasında “Enerji verimliliği” teması işleniyor. Çalışmalarda kaynakların verimli kullanılması, atık oluşumunun azaltılması ve geri dönüşümün artırılması hedefleniyor.
ATIKTAN ENERJİ ÜRETİMİ ARTIYOR
Türkiye’de 371 biyokütle ve atık bazlı santral bulunduğu, bu santrallerin toplam kurulu gücünün 2 bin 367 megavat olduğu bildirildi. Ayrıca 31 atık ısı santralinin toplam kurulu gücünün yaklaşık 216 megavat seviyesinde olduğu aktarıldı. Belediye atıkları, çöp gazı, biyogaz ve diğer biyokütle kaynaklarıyla enerji üretimi birçok şehirde uygulanıyor. Bu sistemler arasında İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Gaziantep, Konya ve Kocaeli gibi şehirler de yer alıyor. İzmir, bu kapsamda atık yönetimi uygulamalarının bulunduğu şehirler arasında sayılıyor.
ENERJİ TASARRUFU SAĞLIYOR
Karataş, geri dönüşümün enerji tasarrufuna etkisini şu şekilde açıkladı:
1 kg plastik geri dönüşümü yaklaşık 5,8 kWh enerji tasarrufu
1 kg kağıt geri dönüşümü yaklaşık 3,5 kWh enerji tasarrufu
1 kg cam geri dönüşümü yaklaşık 0,92 kWh enerji tasarrufu
Alüminyum geri dönüşümü yaklaşık yüzde 95 enerji tasarrufu
Çelik geri dönüşümü yaklaşık yüzde 60-74 enerji tasarrufu
Elektronik atıkların ise içerdiği değerli metaller nedeniyle İzmir’de “şehir madenciliği” açısından önemli bir potansiyel oluşturduğu ifade edildi.
GELECEKTE ÖNE ÇIKACAK ALANLAR
Karataş, gelecekte biyometan, atık ısı geri kazanımı, yapay zeka destekli enerji yönetimi, piroliz, gazlaştırma, elektronik atık geri kazanımı ve dijital enerji izleme sistemlerinin öne çıkacağını ifade etti. Türkiye’nin sanayi altyapısı, belediye atık yönetimi kapasitesi ve artan çevre bilinciyle bu dönüşümde önemli bir potansiyele sahip olduğu belirtildi.