İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası bir depremin kentte oluşturabileceği hasarı önceden tahmin etmek ve afet hazırlığı ile karar destek süreçlerini güçlendirmek amacıyla İZMİR-SAFE Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi’ni geliştiriyor.
YENİ BİR SİSTEM GELİŞTİRİLİYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Deprem Master Planı kapsamında hazırlanan sistem, olası bir deprem sonrasında kentin hangi bölgelerinde ne tür sorunların ortaya çıkabileceğini önceden değerlendirmeye ve müdahale planlarının bu verilere göre oluşturulmasına yardımcı olacak. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı bir karar destek platformu olarak tasarlandı. Belediyenin sahip olduğu yapı envanteri, ulaşım, altyapı, mikrobölgeleme ve diğer kentsel veriler aynı sistemde değerlendirilerek farklı deprem senaryolarının olası sonuçları ortaya konuluyor.
İZMİR-SAFE KENTİN TAMAMINI ANALİZ EDİYOR
İZMİR-SAFE yalnızca binalarda meydana gelebilecek hasarlara odaklanmıyor. Sistem; bina hasarı, yolların kapanması, ulaşım ve erişilebilirlik, kritik hizmetlere ulaşım ile içme suyu ve atık su gibi altyapı sistemlerinde oluşabilecek sorunları birbiriyle bağlantılı şekilde analiz ediyor. Olası bir depremde ağır hasar görmesi beklenen binalar belirlendiğinde, bu yapıların çevredeki ulaşım yolları üzerindeki olası etkileri de hesaplanabiliyor. Böylece bina hasarının yol ve ulaşım ağı üzerindeki sonuçları aynı senaryo içerisinde değerlendirilebiliyor. Yolların kapanması durumunda itfaiye ve ambulansların hastanelere, sağlık tesislerine veya toplanma alanlarına ulaşımının nasıl değişebileceği de sistem üzerinden görülebiliyor. Aynı bölgede içme suyu ve atık su altyapısında yaşanabilecek olası sorunlar da analizlere dahil edilebiliyor.
DEPREM SENARYOLARI ÖNCEDEN MODELLENİYOR
İZMİR-SAFE’in yalnızca deprem meydana geldikten sonra kullanılacak bir sistem olarak değil, afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının da bir parçası olması hedefleniyor. Farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesiyle senaryo etkilerinin hangi bölgelerde daha fazla yoğunlaşabileceği, ulaşımın hangi noktalarda aksayabileceği ve kritik hizmetlerin nerelerde etkilenebileceği belirlenebilecek. Bu analizlerden elde edilecek verilerin, deprem gerçekleşmeden önce alınacak önlemlerin ve müdahale planlarının hazırlanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
KRİTİK HİZMETLERE ULAŞIM DA HESAPLANIYOR
Sistem kapsamında deprem sonrasında ortaya çıkabilecek ulaşım sorunları ile kritik hizmetlere erişim arasındaki bağlantılar da değerlendiriliyor. Bina hasarları nedeniyle yolların kapanması veya ulaşımın zorlaşması halinde itfaiye ve sağlık ekiplerinin hedef noktalara ulaşımında meydana gelebilecek değişiklikler analiz edilebiliyor. Böylece deprem senaryolarının yalnızca fiziksel hasar açısından değil, müdahale süreçleri üzerindeki olası etkileri de ortaya konuluyor. İçme suyu ve atık su altyapısında meydana gelebilecek sorunların da aynı analiz içerisinde değerlendirilmesiyle farklı kentsel sistemlerin deprem karşısındaki olası etkilerinin birlikte görülmesi sağlanıyor.
AMAÇ DEPREM ÖNCESİNDE HAZIRLIK YAPMAK
İZMİR-SAFE’in temel hedefi, deprem meydana geldikten sonra ortaya çıkacak tabloya müdahale etmek yerine, olası etkileri deprem öncesinde ortaya koyarak kentin hazırlık kapasitesini güçlendirmek. Farklı senaryolar üzerinden yapılacak analizlerle risklerin hangi bölgelerde yoğunlaşabileceğinin önceden görülmesi ve bu sonuçların afet hazırlığı ile risk azaltma çalışmalarında kullanılması planlanıyor.