Ahmet Buğra TOKMAKOĞLU-EGETELGRAF/ İzmir’in Bayraklı ilçesinde, Bayraklı Metro İstasyonu yanındaki Karşıyaka yolu üzerinde bulunan Yahya Hayati Bey Köşkü, 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında İzmir’in ekonomik ve siyasi atmosferini yansıtan önemli yapılardan biri olarak öne çıkıyordu. Yahya Hayati Bey Köşkü nerede? Yahya Hayati Bey Köşkü'ne nasıl gidilir?
YAHYA HAYATİ PAŞA KİMDİR?
Rizeli olan Yahya Hayati Paşa, 1894-1895 yıllarında İzmir Belediye Başkanlığı yaptı. Kısa süreli başkanlık dönemi, İngiliz konsolosluğunda yaşanan bir yangın ve diplomatik kriz nedeniyle sona erdi. Paşa, aynı zamanda İzmir’in en zengin Müslüman şahsiyetlerinden biri olarak tanınıyor.
KÖŞKÜN TARİHİ VE MİMARİ ÖZELLİKLERİ
30 odalı köşk, Bayraklı dağlarından taşınan taşlarla 7 yıl süren bir çalışmayla inşa edildi. Mimar Andon Gavano tarafından yapılan köşk, Sivrihisaryan Konağı’nın mimarı olan Gavano’nun diğer eserleri arasında yer alıyor. Metruk haldeyken 2010 yılında yangın geçiren köşk, dönemin zenginliğini ve İzmir’in ilk yerleşim alanlarındaki tarihi dokuyu yansıtıyor.
EKONOMİK ETKİ VE TİCARİ FAALİYETLER
Yahya Hayati Paşa, Türkiye’de krom madeni işletmeciliğinde ortaklık yaptı ve İzmir Körfezi’nde vapur işletme imtiyazı aldı. Palamut Han’ı kurarak deniz yoluyla palamut ihracatı gerçekleştirdi. Bu ticari faaliyetler, İzmir’in 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki ekonomik yaşamına önemli katkılar sağladı.
AİLE BAĞLANTILARI VE SOSYAL ETKİLER
Yahya Hayati Paşa’nın dört kız çocuğu oldu. Üçüncü kızı Mediha Hanım, Ragıp Paşa’nın oğlu Faik Bey ile evlendi. Ragıp Paşa, Yahya Hayati’den önce İzmir Belediye Başkanıydı ve Atatürk’ün eşi Latife Hanım’ın dayısı konumundaydı. Bu aile bağlantıları, dönemin İzmir siyaset ve sosyo-ekonomik ilişkilerini gösteriyor.
TARİHİ KÖŞKÜN ÖNEMİ
Yahya Hayati Bey Köşkü, İzmir’in ekonomik ve siyasi tarihini yansıtan nadir yapılardan biri olarak korunuyor ve Bayraklı’nın tarihi dokusunu anlamak için önemli bir adres olarak öne çıkıyor.
ESHOT İLE NASIL GİDİLİR?
İzmir merkezden toplu taşıma ile Yahya Hayati Bey Köşkü'ne gitmek isteyenler, Cumaovası-Aliağa güzergahına giden İZBAN hattını kullanarak Bayraklı durağında inin. İndikten sonra kısa bir yürüyüşün ardından köşke ulaşabilirsiniz.
ESHOT ile Yahya Hayati Bey Köşkü'ne gitmek isteyenler, aşağıdaki hatlardan Bayraklı Park durağında inerek ulaşım sağlayabilir. Bayraklı Park durağından geçen ESHOT hatları:
77 NAFİZ GÜRMAN - HALKAPINAR METRO 2
78 YAMANLAR - HALKAPINAR METRO 2
125 MUSTAFA KEMAL MAH - HALKAPINAR METRO2
140 ÖRNEKKÖY - HALKAPINAR METRO2
147 POSTACILAR - HALKAPINAR METRO2
148 ONUR MAH. - HALKAPINAR METRO2
240 ZÜBEYDE HANIM MAH. - HALKAPINAR METRO2
335 DOĞANÇAY - HALKAPINAR METRO 2
426 MUSTAFA KEMAL MAH - HALKAPINAR METRO2
434 KÖRFEZ MAHALLESI - HALKAPINAR METRO 2
477 NAFİZ GÜRMAN - HALKAPINAR METRO2
577 NAFİZ GÜRMAN-HALKAPINAR METRO 2