İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020’de Seferihisar açıklarında meydana gelen deprem sonrası yaşanan tsunaminin ardından deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlık çalışmalarını sürdürüyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi incelendi.
30 BİN SENARYO DEĞERLENDİRİLDİ
Çalışmalarda yaklaşık 30 bin farklı senaryo değerlendirilerek “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı. Bilimsel veriler doğrultusunda hazırlanan haritalarla, olası tsunami durumlarında riskli alanlar ve etki düzeyleri ortaya kondu.
SEFERİHİSAR PİLOT BÖLGE OLDU
Yürütülen çalışmalar kapsamında Seferihisar ilçesi için UNESCO destekli Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu’nun (UNESCO-IOC) yürüttüğü CoastWAVE 2.0 Projesi çerçevesinde başvuru yapıldı. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda Seferihisar, İzmir’in ilk “Tsunamiye Hazır Kent” adayı oldu.
YÖNLENDİRME TABELALARI YERLEŞTİRİLDİ
Seferihisar’da uluslararası 12 temel kriterin karşılanması amacıyla çalışmalar başlatıldı. Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere ilçe genelinde tsunami tahliye rotaları oluşturuldu. Vatandaşların afet anında güvenli alanlara ulaşabilmesi amacıyla Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Ayrıca ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik eğitim programları düzenlenerek afet bilincinin yaygınlaştırılması hedeflendi.
“SIĞACIK RİSK AÇISINDAN KRİTİK BİR NOKTADA”
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik bir bölgede bulunduğunu belirtti. Özel, Ege Denizi’nde tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlık ve deniz altı heyelanları nedeniyle bölgenin özel önem taşıdığını ifade etti. 2020 yılında yaşanan deprem sonrası oluşan tsunaminin ciddi hasarlara neden olduğunu hatırlatan Özel, “Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay bize riskin ne kadar somut olduğunu gösterdi” ifadelerini kullandı. Projede erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını belirten Özel, özellikle yaz aylarında artan nüfus nedeniyle güvenlik önlemlerinin artırıldığını kaydetti.
“DENİZ ÇEKİLMESİ TSUNAMİ İŞARETİDİR”
Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ise tsunami bilgilendirme panolarının önemine dikkat çekti. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme tsunami riskinin ilk işaretidir. Böyle bir durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” dedi. Dere yataklarının tsunami açısından kritik alanlar olduğunu belirten Yalçıner, “Tsunami dalgaları bu tür alanlarda daha etkili olur. Bu nedenle ilk panoları dere yataklarına yakın noktalara yerleştirdik” diye konuştu.
PROJE İZMİR GENELİNE YAYILACAK
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitim çalışmalarını kapsayan projenin tamamlanmasının ardından elde edilen deneyimi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı planlıyor. İlerleyen süreçte projenin Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor.
MAYIS AYINDA TATBİKAT YAPILACAK
Çalışmalar kapsamında mayıs ayı sonunda geniş katılımlı tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecek. Sürecin tamamlanmasının ardından Seferihisar’ın 16 Haziran 2026 tarihinde UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası alması hedefleniyor.