Ahilik haftasında sandık ölü doğdu

Vedat İLKİ
20 Eylül 2022

TESK verilerine göre 2022’nin ilk 8 ayında kapanan dükkan sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 arttı ve 60 bine yükseldi. Günümüzde esnafın yaşatılması gerekir.2 milyon esnaf yanında 1 kişi istihdam etse 2 milyon işçiyi çalışma hayatına kazandırır.

AHİLİK SANDIĞI

Pandemi ve salgınla birlikte 2020 ve 2021 yılı esnaf için oldukça zor geçmiş, birçok esnaf işyerini kapatmış, yüklü borçlarla karşı karşıya kalmıştır. 23.02.2017 tarihli ve 6824 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na, “Ek Madde 6” olarak eklenen madde ile esnaf ve sanatkâr için işsizlik fonu işlevini görecek olan “Esnaf Ahilik Sandığı” oluşturulmuştur. Ekonomik krizler nedeniyle Esnaf Ahilik Sandığı’na ilişkin hükümler “31/12/2023” tarihine kadar uygulanmaz deniliyor. Esnaf 4-b primlerini ödemede zorluklarla karşı karşıya ekstra yüzde 5 indirim uygulansa da içinde bulundukları ekonomik durgunluğunu görmezden gelemeyiz. Vergi, oda vs borçlar yanında korona virüs (Kovid-19) salgını işyerleri kapanmış, ahilik sandığı hayatta olmadığı için bu sandıktan yararlanmaları imkanı da ortadan kalkmıştır. Ahilik sandığı yürürlüğe alındığında umutla karşılanmasına rağmen, ekstra prim yükü karşısında uygulama alanı sınırlanmış, Kanun ölü doğmuş ve amacına ulaşmamıştır.

KİMLER AHİ SANDIĞI STATÜSÜNDE?

Esnaf Ahilik Sandığı sigortası zorunludur. Bu madde kapsamına giren ve hâlen faaliyette olanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, faaliyetine daha sonra başlayanlar ise başladıkları tarihten itibaren Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı olurlar. 5510 sayılı Kanun’un 4 – (b) bendi kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar Esnaf Ahilik Sandığı kapsamında Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı sayılır. Jokey-antrenörler, muhtarlar, isteğe bağlı olanlar ve tarım Bağ-Kur  4-b olsa sayılmaz. (İşverenlik statüleri yok)

PRİM ORANLARI

5510 sayılı Kanun’un 80’inci ve 82’nci maddelerinde belirtilen prime esas günlük kazançlarından, yüzde 2 sigortalı- yüzde 1 devlet payı, üst sınırı var 2xAÜ tutarını geçmez. Esnaf Ahilik Sandığı primlerinin toplanmasından Sosyal Güvenlik Kurumu, bu madde kapsamındaki diğer her türlü hizmet ve işlemlerin yapılmasından İş Kur görevli, yetkili ve sorumludur.

İŞ -KUR HANGİ HİZMETİ VERİR?

a) Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği

b) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri

c) Yeni bir iş bulma

d) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar

ÖDENEKLER

Sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının yüzde 40’ıdır. Bu şekilde hesaplanan Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı, 4857 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine göre belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini geçemez.

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde;

a) 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün,

b) 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün,

c) 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün, süre ile Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilir.

Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği, nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez.

Sonuç:

17 Kasım 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7256 sayılı Torba Kanun’la uygulamanın başlama tarihi 31 Aralık 2023 tarihine ertelendi. 31 Aralık 2023 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalılarının işsizlik maaşı almaya başlamayacak, 600 günlük işsizlik sigortası prim ödenmesi 20 ay sonra 1 Eylül 2025 tarihinde başlayacak.

Osmangazi ile Kemalpaşa daimi şükranlarımızla

Basit ölümler ülkesinde hayatta kalmak