Ekonomi İzmir

Haldun ÇIRAY
8 Ocak 2020

Geçen gün Ege İhracatçı Birlikleri, bölgesinde 2019 ihracat rakamının 13 milyar 301 milyon dolar olarak gerçekleştiğini açıkladı. Ege İhracatçı Birliklerinin 2019 yılı verileri 2018 yılı ihracat rakamı olan 13 milyar 316 milyon dolardan 15 milyon dolar eksik. Ege Bölgesi illerinden toplam 20 milyar 89 milyon dolarlık ihracata Serbest Bölge’den yapılan ihracatında bu rakama eklenmesi sonucunda Ege Bölgesi’nden toplam olarak 22 milyar 567 milyon dolar tutarında ihracat yapıldığı ifade edilmiştir.
Başı demir ve demir dışı ihracatı çekti, ikinci sırada ise tekstil yani hazır giyim, üçüncü sırada ise su ürünleri ve hayvansal mamulleri yer aldı.
Bu arada çok üzerinde durulan tarım ürünlerinden ses yok. Hububat, bakliyat, yağlı tohum ve mamulleri uzun isminin aksine sadece 443 milyon 455 bin dolarlık ihracat ile yılı kapatmış. Yaş meyve ve sebzede yüzde onluk artış kendi içinde övünç kaynağı olmuştur. Kısaca Ege’de 12 ihracatçı birliğin yedisi bir önceki yılın gerisinde kalmış.
Ancak bu rakamlara rağmen Ege İhracatçı Birlikleri Genel Koordinatörü Jak Eskinazi, Bakanlığın belirlediği on yedi ülkeye yapılacak tanıtım sonrasında ihracatın 190 milyar dolara çıkarılacağını ifade ettiği görülmüştür. Bu ifadede 190 milyar dolar çıkmak için 28 milyar dolar gerekiyor dediğimizde mevcut rakamı Ege Bölgesi ihracatı ile mi diğer bölgelerimiz ile birlikte mi ulaşacağız kısmı açık kalmış gibi. 190 milyar dolar ihracat hedefine ulaşmak için 28-30 milyar dolar artış hedefi yeterli görülüyor demek ki. Peki rakip ülke ihracatlarını yakalayarak dünya ekonomisinde on büyük ekonomi arasında olmaya yetebilir bir hedeftemiyiz? Bence ithalatın 223.1 milyar dolar olduğu bir yerde 250 milyar dolar gibi bir dış ticaret hedefimiz olmalı en azında bu uğurda ölürüz ya demeliyiz.
Tarım ihracatına bakarsak sanayi madencilik kısaca tarım dışı ihracat rakamları karşısında çokta güdük kaldığı sadece kendi alanında önceki yıllara göre bir artış göstermesi halinde sevinç kaynağı olmaktan ileriye gitmesinin zor olduğu görülüyor. Tütün, pamuk, zeytin ve zeytinyağı üzüm incir üretimleri ile kendi alanında kendine rakip bir ihracat çizgisinde. İzmir 651 milyon dolar tütün,163 milyon dolar zeytin ve zeytinyağı ilk sırada. Çiçek ve yaş meyve sebzede Antalya ilk sırada. İhracat fiili olarak her ne kadar yüzde 7.1 artmış olsa da para bazlı artış ile üretim bazlı artışın müştereken ve ayrıntılı olarak birlikte incelenmesi yine gözden kaçıyor.
Oysa üretim miktarı ve tutar miktarın birlikte incelenmesi ekonomiyi daha doğru daha sağlıklı değerlendirmede temel unsur olmalı. İhracatın 2019 yılında İstanbul 72, Kocaeli 14, Bursa 13.2 İzmir 9.7 milyar dolar ile sıralandığını diğer illerin sırasıyla Ankara 7.6, Gaziantep 6.9, Sakarya 5.5, Manisa 4.4, Denizli 3.3 milyar dolar şeklinde ihracattaki yerlerini aldığını görüyoruz. İstanbul on sekiz sektörde lider olurken İzmir iki Trabzon bir sektörde öne çıktığını görüyoruz. Sektörlerin lideri ise yine tekstil, demir çelik sanayi ürünleri olduğu gerçeği ile kalkınma yolunda tercihin ne olması gerektiği yolunu çizdiği görülmüştür İhracatımızla ödemeler dengemizdeki makasın kapalı olarak tahakkuk edeceği nice yıllara…

Bu geminin kaptanı sensin!

Çocuk da yaparım kariyer de…